Λογαριάζοντας χωρίς τον ξενοδόχο

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιράν ασφυκτιά οικονομικά. Τα λιμάνια του είναι αποκλεισμένα και τα Στενά του Ορμούζ, το ισχυρό του όπλο, είναι κάθε άλλο παρά στεγανά. Μία συμφωνία με τις ΗΠΑ που θα περιλαμβάνει ελεγχόμενη διατήρηση της πυρηνικής του ικανότητας για ειρηνικούς σκοπούς θα είναι σωτήρια για την Τεχεράνη.

Παρόμοια όμως και για τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ μία αντίστοιχη συμφωνία με το Ιράν, με διάρκεια 20 ή περισσότερα χρόνια, θα είναι λυτρωτική. Πρώτον, διότι θα είναι καλύτερη από την αντίστοιχη συμφωνία του 2015 του ανταγωνιστή του προέδρου Ομπάμα, η οποία ίσχυε για 10 χρόνια. Και δεύτερον, διότι θα αντιστρέψει την κατάρρευση της δημοτικότητάς του πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Είναι λοιπόν προς το συμφέρον και των δύο, άρα και πιθανόν, μία συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ τους να κλείσει πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου.

Μήπως όμως λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο; Δηλαδή, το Ισραήλ του πρωθυπουργού Νετανιάχου. Της χώρας που ανά πάσα στιγμή μπορεί, και έχει κάθε λόγο, να ανατρέψει μια παρόμοια εξέλιξη στη Μέση Ανατολή. Το έκανε το 2018 όταν, υποστηρίζοντας πως κάθε συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν είναι μία κακή συμφωνία, ώθησε τον πρόεδρο Τραμπ να βγάλει μονομερώς τις ΗΠΑ από τη συμφωνία. Το επανέλαβε τον Ιούνιο του 2025, όπως επίσης και τον Φεβρουάριο του 2026, πείθοντας τον αμερικανό πρόεδρο να βομβαρδίσουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Εάν τώρα ο πρόεδρος Τραμπ, πιεσμένος από τη δεινή πραγματικότητα για τον ίδιο και τη χώρα του, θελήσει να συμφωνήσει με την Τεχεράνη, τότε θα υπάρξει πρόβλημα. Τόσο για τον ίδιο, όσο και για τον Νετανιάχου, του οποίου το δόγμα Μπέγκιν δεν επιτρέπει την ύπαρξη και της παραμικρής πυρηνικής ικανότητας σε χώρα της ευρύτερης περιοχής. Πώς θα μπορούσε λοιπόν ο καθένας τους τώρα να δράσει;

Θυμάμαι τα πρόσφατα λόγια ενός σοβαρού παρατηρητή: «Φίλε μου, εάν ο πρόεδρος Τραμπ επιμένει να λογαριάζει χωρίς τον ξενοδόχο, δεν υπάρχει περίπτωση να αποφύγουμε κάποιες αιφνίδιες πράξεις τρομοκρατίας που θα ενοχοποιούν το Ιράν και θα θυμίζουν την ολέθρια 9/11, την επίθεση μιας ομάδας μωαμεθανών στους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης, ή την τρομοκρατική επίθεση της παλαιστινιακής Χαμάς στο ισραηλινό φεστιβάλ στις 7 Οκτωβρίου του 2023».

Αναλογίζομαι συνειρμικά το πρόσφατο βίαιο αεροπορικό συμβάν του μαχαιρωμένου ινδού πιλότου από τον μωαμεθανό συγκυβερνήτη του στην πτήση της Flydubai από το Ντουμπάι προς το Ισραήλ και αισθάνομαι φρίκη, διότι δεν αποκλείεται να «προκύψει» σύντομα κάποιο παρόμοιο γεγονός, ίσως και χειρότερο.

Είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει να βράζει το καζάνι της Μέσης Ανατολής, ειδικά όταν ο ιστορικά υπαρξιακός λογαριασμός του πανίσχυρου ξενοδόχου είναι τεράστιος.

Ο δρ Παντελής Φ. Οικονόμου είναι πρώην πυρηνικός επιθεωρητής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), επιστημονικός συνεργάτης στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και συγγραφέας του επίκαιρου βιβλίου «Το τελευταίο λάθος» (εκδ. Παπαδόπουλος)