Κλειδαρότρυπα η Ελλάς

Δεν μπορεί να αποφανθεί κανείς με σιγουριά αν ζούμε μια εποχή μεγάλων αλλαγών – δυστυχώς προς το χειρότερο – ή αν παρακολουθούμε τον δύσκολο τοκετό μιας γέννας, που θα έχει ωστόσο σαν αποτέλεσμα να αποκατασταθεί μια κλονισμένη και διαρκώς υπονομευόμενη ισορροπία, τόσο ανάμεσα στους λαούς – ή μάλλον ανάμεσα στα διαφορετικά πολιτικά συστήματα διακυβέρνησής τους – όσο και ανάμεσα στους ίδιους τους ανθρώπους.

Προς το παρόν όμως, κι ενώ βιώνουμε τη σχιζοφρένεια μέσα σ’ έναν κόσμο που, έστω ως θέαμα, μας κάνει κοινωνούς του τι συμβαίνει ακριβώς, ανά πάσα στιγμή, σε ολόκληρο τον πλανήτη (για να γίνουμε όμως πιο καταληπτοί ας έρθουμε στα δικά μας και να πούμε από το ένα άκρο της Ελλάδος στο άλλο), εμείς επιμένουμε να παρατηρούμε το κάθε τι όπως εξελίσσεται γύρω μας, με μιαν όραση επαρχιακή – ούτε καν, συνοικιακή θα ήταν η πιο σωστή λέξη.

Μέσα σ’ έναν κυριολεκτικά «χαλασμό Κυρίου», που θα έπρεπε να μας προβληματίζει, ως προς τις αιτίες που τον δημιουργούν, τις βαθύτερες, τις απώτατες – όταν δεν ξεμπερδεύουμε μ’ έναν απλό όρο όπως «παθογένειες» –, συνεχίζουμε να κρίνουμε και να σχολιάζουμε τα επίμαχα γεγονότα και τις αξιοκατάκριτες συμπεριφορές – αν κι έχουν αποκτήσει έναν δημόσιο, πανελλήνιο χαρακτήρα – όπως θα το κάναμε αν επρόκειτο για γεγονότα και συμπεριφορές που έχουν συμβεί σ’ ένα συγγενικό ή γειτονικό μας σπίτι – δηλαδή κουτσομπολεύοντας.

Αισθανόμαστε πως αδυνατούμε να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει, αν δεν είναι μέσα από μια κλειδαρότρυπα που μας γίνεται γνωστό, αλλά μας προσφέρεται άπλετα φωτισμένο. Σάμπως και η κλειδαρότρυπα να συνιστά πιο αξιόπιστη πηγή και προπαντός να προκαλεί πολύ λιγότερες υποψίες σε σχέση με όσες εγείρει οτιδήποτε ομολογείται ευθαρσώς. Μοιάζει σάμπως μια δραστήρια κοινωνική συνείδηση και μια ευαισθησία κάθε άλλο παρά του συρμού, όπως αδυνατούν να παραχωρηθούν σε μια κουτσομπολίστικη συνθήκη, γίνονται και ακατάλληλες, προκειμένου να αντιμετωπιστεί κατά μέτωπο και σε βάθος οποιοδήποτε ευρύτατων διαστάσεων πρόβλημα.

Το δραματικότερο όμως μέσα σε αυτή την εφιαλτική συνθήκη, παραμένει κάτι άλλο: η εξοικείωση που δημιουργεί η μετατροπή ενός κατακριτέου γεγονότος αποκλειστικά σε πηγή κουτσομπολιού, έχει ως συνέπεια το κατακριτέο αυτό γεγονός να αναπαράγεται, έστω με άλλες μορφές, σε χώρους που θεωρητικά τουλάχιστον θα έδειχναν πως θα παρέμεναν απρόσβλητες σ’ αυτή τη μορφή της «αρρώστιας».

Οπως είναι σίγουρο ότι, όποιες ποινές κι αν υπάρξουν για το ζεύγος των γιατρών του Κολωνακίου, συγγενικές περιπτώσεις – έστω και μετά από μακρύ χρονικό διάστημα – δεν θα πάψουν να υφίστανται, το ίδιο σίγουρο είναι πως θα παριστάμεθα σε συνεδριάσεις της Βουλής προσβλητικές, τόσο για τους πολιτικούς όσο και για μας που τις παρακολουθούμε. Αφού το κουτσομπολιό όπως το «ολοκληρώνουμε» όλοι μας με αναφορά – το τελευταίο τουλάχιστον διάστημα – στους περιλάλητους γιατρούς και στη Βουλή, δεν αποτέλεσε ποτέ ηθική κύρωση. Και προπαντός – το κουτσομπολιό – δεν το ενδιέφερε ποτέ – το αντίθετο μάλλον – κάποια αλλαγή προς το καλύτερο.

Αν αμφιβάλλει κανείς πώς είναι η διάθεση – ή μάλλον η λύσσα – για το κουτσομπολιό που κυριαρχεί σε σχέση με όλες τις εκφάνσεις των μεγάλων – τι μεγάλων, τεράστιων – κοινωνικών και πολιτικών προβλημάτων, δεν έχει παρά να προσέξει ακόμα και στον πιο κοντινό και, φευ, συγγενικό του περίγυρο τον τρόπο που του μεταφέρονται οι πληροφορίες για γεγονότα πολύ γνωστά που έτυχε όμως να μην τα πληροφορηθεί ο ίδιος τη στιγμή ακριβώς που συντελούνταν.

Του ανακοινώνονται δηλαδή, ενώ έχουν δημοσιοποιηθεί, σαν γεγονότα που αποτελούν αποκλειστική πληροφορία και προϋποθέτουν μια γνώση άκρως παρασκηνιακή, γιατί μόνο με τον τρόπο αυτό ο άνθρωπος που τα μεταφέρει μπορεί να προσθέσει το «αλατοπίπερο» της προσωπικής του εικασίας, ως αδιαμφισβήτητης πραγματικότητας. Γιατί αν δεχθεί κανείς τα γεγονότα, όπως αυτά καθεαυτά έχουν, και χρειαστεί, προκειμένου να τα σχολιάσει, να διατυπώσει μια κρίση, δύσκολη κι υπεύθυνη – δεν στηριχθεί δηλαδή σε ένα ανεξέλεγκτο «υπό εχεμύθειαν» – είναι σαφώς σαν να καταδικάζεται σε αλαλία.