Και οι εδώ θαυμαστές;

Παρότι η πολιτική στις ΗΠΑ διαμορφώνεται σε πολύ διαφορετικό πλαίσιο από το ευρωπαϊκό, και άρα καλό είναι να αποφεύγονται οι εύκολες αναλογίες, και παρότι φαινόμενα όπως η ανατροπή συσχετισμού στις ενδιάμεσες εκλογές δεν είναι κάτι ανήκουστο – ιδίως όταν υπάρχει μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια (ο Μπιλ Κλίντον κυβέρνησε άλλα έξι χρόνια μετά τη σαρωτική νίκη των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές του 1994, μια νίκη που βέβαια σηματοδότησε μια σημαντική μετατόπιση της αμερικανικής Δεξιάς) –, είναι σαφές ότι ο τρόπος που, και στην Ευρώπη και στη χώρα μας, η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ θεωρήθηκε σημείο αναφοράς, αντικειμενικά αναδεικνύει το ερώτημα τι σημαίνει η ήττα των Ρεπουμπλικανών για όσους θεώρησαν ότι μπορούσαν να εκπροσωπήσουν μια ευρωπαϊκή, ή ακόμη και ελληνική εκδοχή MAGA.

Αρκεί να δούμε τον τρόπο που έχει μετατοπιστεί η πολιτική για το μεταναστευτικό και το προσφυγικό στην Ευρώπη. Προφανώς, η Ευρώπη δεν περίμενε τον Ντόναλντ Τραμπ για να κάνει μια εντυπωσιακή αντιμεταναστευτική και αντιπροσφυγική στροφή τα τελευταία χρόνια, όμως ο τρόπος που ο αμερικανός πρόεδρος ανέδειξε το ζήτημα σε κεντρική αιχμή, και ιδίως ο τρόπος με τον οποίο όχι μόνο ενεργοποίησε την ομοσπονδιακή υπηρεσία ICE σε ένα πρωτοφανές «κυνήγι μεταναστών», αλλά και εργαλειοποίησε τη μεταναστευτική καταγωγή εναντίον πολιτικών αντιπάλων του – όχι μόνο ρητορικά αλλά σε θεσμικό επίπεδο επιδιώκοντας τον αποκλεισμό τους –, φάνηκε να δίνει τη νομιμοποίηση για την πλήρη υιοθέτηση και στην Ευρώπη μιας ακροδεξιάς ατζέντας για τη μετανάστευση.

Ειδικά στη χώρα μας, η ανάδειξη της μετανάστευσης σε ένα από τα βασικά εργαλεία περιορισμού των κυβερνητικών εκλογικών διαρροών προς τα δεξιά, ακόμη και μέσα από θεσμικές πρωτοβουλίες που κάποτε θα θεωρούνταν εντελώς εκτός δημοκρατικού πλαισίου, όπως για παράδειγμα η αναστολή του δικαιώματος στο άσυλο, συνοδεύτηκε ουκ ολίγες φορές από έναν όχι και τόσο συγκαλυμμένο θαυμασμό για την αντίστοιχη αυστηροποίηση των αντιμεταναστευτικών πρακτικών στις ΗΠΑ.

Αρκεί να θυμηθούμε τις πολύ πρόσφατες δηλώσεις του έλληνα υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θανάση Πλεύρη στο Breibart, σύμφωνα με τις οποίες «το καλύτερο πράγμα που έκανε ο πρόεδρος Τραμπ είναι η αλλαγή της μεταναστευτικής πολιτικής στις ΗΠΑ και επίσης στην Ευρώπη»· πράγμα που σημαίνει ότι όλοι όσοι επένδυσαν σε μια ακόμη πιο δεξιά και αυταρχική μετατόπιση των κρατικών πολιτικών, πλέον καλούνται να απαντήσουν στο γεγονός ότι στη χώρα που θεωρούν σημείο αναφοράς, αυτές οι πολιτικές, ως έναν βαθμό, απορρίφθηκαν από σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος.

Ομως, το ζήτημα δεν είναι η αναπόφευκτη πολιτική αμηχανία, όσοι όλο το προηγούμενο διάστημα διαγκωνίστηκαν σε δηλώσεις συμπόρευσης με τη συγκεκριμένη εκδοχή της αμερικανικής Δεξιάς. Το ζήτημα είναι ότι διαψεύστηκε ως έναν βαθμό η λογική ότι ο μόνος τρόπος να κινητοποιηθούν πολιτικά ακροατήρια είναι η ακόμη μεγαλύτερη (και πιο κυνική) επένδυση σε ακροδεξιά πολιτικά αντανακλαστικά και σε μια λογική κοινωνικού κανιβαλισμού απέναντι στα πιο αδύναμα τμήματα της κοινωνίας.

Keywords