Η φρασεολογία των διοδίων

Για να λέμε την αλήθεια είναι τόσα τα «θέματα» που δημιουργούνται μέσα στο καλοκαίρι, κυρίως θέματα συμπεριφοράς, ώστε όχι μόνον εβδομαδιαία, αλλά και καθημερινή επιφυλλίδα, θα μπορούσε να καλύψει κανείς για έναν ολόκληρο χρόνο. Και αν εξαιρούμε τα μεγάλα και συνταρακτικά πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα, είναι γιατί το μέγεθος της υποκρισίας, της αλαζονείας και του καιροσκοπισμού όσων λογαριάζονται υπεύθυνοι για τη διαχείρισή τους, είναι τόσο μεγάλο, ώστε άναυδος καθώς έχει μείνει κανείς με τα τρία αυτά στοιχεία – της υποκρισίας, της αλαζονείας και του καιροσκοπισμού – έχει γίνει ανόρεκτος να τα κουβεντιάσει.

Και, πράγμα περίεργο, ενώ ένα μικρό φαινομενικά θέμα όσον αφορά τη συμπεριφορά ενός, λίγων ή πολλών ατόμων, σε διεγείρει σε πολλαπλάσιο βαθμό να το σχολιάσεις, ελπίζοντας πως κάτι μπορείς να καταφέρεις, το μεγάλο και συνταρακτικό γεγονός σχεδόν σε έχει κάνει να αισθάνεσαι δεμένα τα χέρια σου ως προς το τι μπορείς να πετύχεις επισημαίνοντας τα προβλήματα που έχει προκαλέσει. Ετσι αν και διατρέχουμε τον κίνδυνο να θεωρηθεί πως «ασημαντολογούμε», θα επιχειρήσουμε τον σχολιασμό ενός φαινομένου που, αν και μεμονωμένου χαρακτήρα, φαίνεται να σχετίζεται απολύτως με κρίσιμες και καθόλα επικίνδυνες κοινωνικές συνεκφορές.

Εννοούμε το πλήθος των εκδρομέων του καλοκαιριού που τόσο στις εισόδους των πλοίων όσο και στις ουρές που σχηματίζονται στα διόδια, αισθάνονται την ανάγκη να στοιχηθούν ανάμεσά τους, ενώ τους ρωτάνε τηλεοπτικοί δημοσιογράφοι ποιοι λόγοι υπαγόρευσαν τη σχεδόν ασθματική φυγή τους, όπως τουλάχιστον ομολογούν οι ίδιοι, αν και τα πρόσωπά τους παραμένουν εξαιρετικά ήρεμα, με εκφράσεις πανομοιότυπες, όπως «είπαμε να χαλαρώσουμε λιγάκι», ή «για να γεμίσουμε τις μπαταρίες μας».

Χώρια που κανείς τους δεν φαίνεται να υπολογίζει πως ο καλύτερος τρόπος «χαλάρωσης» και «ανανέωσης» είναι αυτός της αυτοτροφοδοσίας, αν λάβουμε υπόψη μας πως δεν πρόκειται να σε ξεγελάσει ποτέ, με την έννοια ότι όταν είσαι έστω και στοιχειωδώς ευχαριστημένος με τον εαυτό σου, δεν χρειάζεται να μετακινηθείς ούτε ρούπι από το σπίτι σου για να χαλαρώσεις και να ανανεωθείς.

Παραμένει όμως εξίσου εντυπωσιακό πως κανείς τους επίσης δεν φαίνεται να υπολογίζει, κάνοντας έναν πρόχειρο έστω απολογισμό για τον εαυτό του, ότι με τόση συγκομιδή «χαλάρωσης» και «ανανέωσης», όπως για πολλοστή φορά εγκαταλείπουν κυρίως την πρωτεύουσα, είναι σαν να μην έφυγαν ποτέ αφού, από την επομένη κιόλας της επιστροφής τους, η έκφραση για «ένα χαλαρό ποτάκι» τις βραδινές ώρες επανέρχεται στην ημερήσια διάταξη.

Και πάλι θα ήταν κάτι απλώς αξιοθρήνητο και εκν ευριστικό αν αυτή η ετοιματζίδικη φρασεολογία των διοδίων, η ραμμένη σαν ένα κοστούμι που μπορεί να το φορέσουν ταυτόχρονα εκατοντάδες ή χιλιάδες άνθρωποι, ανεξάρτητα αν διαφέρει το ύψος και το πάχος τους, δεν μεταφερόταν με άλλες λέξεις βέβαια, το ίδιο ετοιματζίδικη σε πλείστους όσους, εξαιρετικά όμως τώρα κρίσιμους, τομείς της ζωής, καθόλου δηλαδή ανώδυνους για το σύνολο της κοινωνίας, όπως για το αν θα χαλαρώσει ή αν θα ανανεωθεί ο άλφα ή ο βήτα.

Τέλος, πάντων, αν και δύσκολα καταπίνεται, δεν χάλασε κι ο κόσμος ο καθένας να μπορεί να εξαίρεται στα μάτια του ως πρωταγωνιστικό στοιχείο και να πάψει να αισθάνεται ως μάζα, έστω για δευτερόλεπτα, αφού υπάρχει η προοπτική να τον ακούσει το πανελλήνιο ενώ εξομολογείται μια τόσο προσωπική του ανάγκη.

Το πρόβλημα είναι πως με μια φρασεολογία όχι μόνον ετοιματζίδικη, αλλά και σαν αγορασμένη στις εκπτώσεις, συνεχίζεις να πιστεύεις πως χρησιμοποιώντας την, μπορείς, έστω και στοιχειωδώς, να καταλάβεις τι ακριβώς συμβαίνει γύρω σου. Και επομένως, για παράδειγμα, οι καταστροφές στο Νεπάλ, ως κάτι ξένο και μακρινό, δικαιολογημένα μπορεί να σε αφήνουν αδιάφορο.