Η Αθήνα σε ρυθμούς ΟΗΕ

Με τη διαδικασία των άτυπων ψηφοφοριών για την εκλογή νέου γενικού γραμματέα του ΟΗΕ να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς η θητεία του νυν γ.γ. του Οργανισμού Αντόνιο Γκουτέρες εκπνέει με το τέλος του τρέχοντος έτους, και με ορίζοντα την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συζήτησε χθες σχετικά με τον πρόεδρο της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Σε τηλεφωνική επικοινωνία των δύο, τέθηκαν επί τάπητος ζητήματα που αφορούν τη θέση της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων οι εξελίξεις που αφορούν το μέλλον του Οργανισμού και τις υποψηφιότητες για τη θέση του νέου επικεφαλής.

Σχετική συνάντηση είχε χθες στην Αθήνα και ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος υποδέχθηκε ακόμα έναν εκ των επτά υποψηφίων για τη συγκεκριμένη θέση, τον Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα. Στο επίκεντρο των χθεσινών συζητήσεων στο υπουργείο Εξωτερικών βρέθηκαν οι προσπάθειες μεταρρύθμισης του Οργανισμού, στο πλαίσιο της θητείας της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026.

Στο πλαίσιο της συνάντησης Γεραπετρίτη – Οτούνου, ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογράμμισε εκ νέου την αταλάντευτη προσήλωση της Ελλάδας στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των αρχών του Χάρτη του ΟΗΕ, καθώς και στη διεθνή πολυμέρεια. Ο ίδιος έχει ήδη συναντηθεί προ ημερών στο Μέγαρο Μαξίμου και με την υποψήφια για τη θέση του γγ του ΟΗΕ Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ από τη Γουιάνα (η οποία σε συνάντηση που είχε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον ενημέρωσε για τις προτεραιότητές της για τον Οργανισμό), καθώς και με την έτερη υποψήφια για την ίδια θέση, Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα Γκαρσές από τον Ισημερινό.

Είχε προηγηθεί, επίσης, στις αρχές Ιουλίου η συνάντηση Μητσοτάκη με τον υποψήφιο για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και πρώην πρόεδρο της Σενεγάλης Μάκι Σαλ, ενώ δεν αποκλείεται προσεχώς, στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τόσο ο υπουργός Εξωτερικών όσο και ο Πρωθυπουργός να έχουν συναντήσεις και με τους υπόλοιπους υποψηφίους.

Οσο η διαδικασία ανάδειξης του διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες βρίσκεται στο στάδιο των άτυπων, μυστικών ψηφοφοριών στο ΣΑ του ΟΗΕ, Αθήνα και Λευκωσία θα κρατούν «κλειστά τα χαρτιά τους» ως προς το ποιον υποψήφιο προτιμούν, παρ’ ότι υπάρχουν σενάρια που θέλουν την υποψήφια Ρεμπέκα Γκρίνσπαν από την Κόστα Ρίκα να βρίσκεται ψηλά στις ελληνικές προτιμήσεις, με τη στάση των δύο χωρών να επηρεάζεται παραδοσιακά με γνώμονα τις ισορροπίες που αφορούν το Κυπριακό και τις θέσεις των υποψηφίων σε ό,τι αφορά το Διεθνές Δίκαιο.

Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, η τελική ευθεία της διαδικασίας εκλογής θα εξελιχθεί παράλληλα με την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Οκτώβριο, που θα έχει ως προτεραιότητες τη θαλάσσια ασφάλεια, την προστασία των παιδιών που βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες και τη θεματική «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια», που στοχεύει στην ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στην πρόληψη και την επίλυση συγκρούσεων. Η τελική επιλογή, ωστόσο, του νέου γενικού γραμματέα τοποθετείται προσώρας χρονικά εντός Νοεμβρίου. Ο μήνας της ελληνικής προεδρίας θα περιλαμβάνει ομιλία-παρέμβαση του υπουργού Εξωτερικών, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει ομιλία και από πλευράς Πρωθυπουργού.

Σε ό,τι αφορά την εβδομάδα υψηλού επιπέδου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (18-28/9) που προηγείται της ελληνικής προεδρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η Αθήνα έχει ολοκληρώσει το μεγαλύτερο μέρος της προετοιμασίας της παρουσίας της χώρας, ενώ μένουν να «κλειδώσουν» ακόμα κάποιες διμερείς και τριμερείς συναντήσεις. Βέβαια θεωρούνται η τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις 24 Σεπτεμβρίου, όπως και ένα άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που διεξάγεται στη σκιά της κρίσης σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία καθώς και της έξαρσης της τουρκικής παραβατικότητας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Πριν από τη Νέα Υόρκη, ο Πρωθυπουργός θα επισκεφθεί την Καλιφόρνια, προκειμένου να συναντηθεί στο Σαν Φρανσίσκο με τους επικεφαλής πρωτοπόρων εταιρειών στις νέες τεχνολογίες.