Η ανδρόσφαιρα

Υστερα από κάθε γυναικοκτονία η κοινωνία σοκάρεται, αλλά γρήγορα επιστρέφει στη βολική της τύφλωση. Απορούμε πώς είναι δυνατόν να έχουν πενταπλασιαστεί οι γυναικοκτονίες στην Ελλάδα μέσα σε διάστημα έξι ετών, χορταίνουμε λεπτομέρειες από εξαντλητικά τηλεοπτικά ρεπορτάζ, το πολύ πολύ να διαφωνήσουμε και για το αν πρέπει να υπάρξει νομική αναγνώριση του όρου, ως επιβαρυντική διάσταση ή ιδιώνυμο έγκλημα.

Στο περιθώριο όλων αυτών των δημοσίων συζητήσεων κανείς δεν προσέχει μάλλον ποια είναι η ρητορική που καταναλώνουν οι νέοι άντρες από την εγχώρια «ανδρόσφαιρα» (manosphere), έναν ψηφιακό βάλτο από TikTok και insta reels, vidcasts και «σχολές αυτοβελτίωσης», όπου αυτόκλητοι ειδικοί, από life coaches ως γυμναστές και «influencers», κάνουν επάγγελμα την ανασφάλεια των νέων. Τους πουλάνε, με το αζημίωτο, επιστημονικοφανείς μπούρδες περί τεστοστερόνης, «επενδύσεων» και οδηγούς για το πώς να μετατραπούν σε «κυρίαρχα αρσενικά» (alpha males) με συντρόφους – τρόπαια που θα τους πληρώνουν οι ίδιοι τα πάντα, για να είναι τέλειες μανάδες και νοικοκυρές, χωρίς να χάνουν ίχνος από τη «θηλυκότητά» τους.

Μιλάμε για σελίδες με χιλιάδες ακόλουθους με δική τους γλώσσα και ορολογία που απευθύνεται στον «άνδρα υψηλής αξίας» και με περιτύλιγμα το lifestyle, το fitness ή τις συμβουλές επιχειρηματικότητας πουλάνε μισογυνισμό και τα χειρότερα πρότυπα κοινωνικής επιτέλεσης του φύλου.

Αυτή η κουλτούρα δεν στρέφεται προφανώς μόνο εναντίον των γυναικών, τις οποίες δείχνει να «οικτίρει» για το πώς έχουν καταλήξει να αναλαμβάνουν «ανδρικούς ρόλους». Και τις γυναικοκτονίες πάντοτε τις καταδικάζουν, ερμηνεύοντάς τες όμως ως αποτέλεσμα της κατάργησης των «παραδοσιακών ρόλων» ή της ψυχικής ακύρωσης του ανδρισμού του φονιά. Στην πραγματικότητα, στρέφονται ευθέως εναντίον όποιου άνδρα αποκλίνει με οποιονδήποτε τρόπο από το πρότυπο. Η ανδρόσφαιρα λειτουργεί ως ένας μηχανισμός πειθάρχησης. «Ή είσαι κυρίαρχος ή είσαι τίποτα».

Αυτοί οι τύποι θα ήταν ασήμαντοι, αν δεν ήταν απλώς μια πιο ακραία έκφανση των απόψεων που συναντάμε και στη mainstream σφαίρα. Αν δεν ήταν, δηλαδή, σύμπτωμα μιας κοινωνίας που κινείται σε τροχιά νεοσυντηρητισμού, με συντριπτικά ποσοστά γυναικών που δηλώνουν πως έχουν υποστεί διακρίσεις και με μια κυβέρνηση που κλείνει το μάτι σε αυτό το ακροατήριο, για να μη χάσει ψήφους, που υποτιμά τη φεμινιστική ανάλυση ως «woke ατζέντα» και το ταξικό στοιχείο των ανισοτήτων, ως περιττή υποσημείωση.

Keywords