Η αλαζονεία στην εξουσία

«Οταν κάποιος κυβερνά για μεγάλο διάστημα τείνει να χάνει κάθε ιδέα για το πόσο καταδικαστέα μπορεί να μοιάζουν κάποια πράγματα στους πολίτες». Το ρητό του Winston Churchill σίγουρα έχει εφαρμογή στην πολιτική μας επικαιρότητα, όχι μόνο σε συμπεριφορές κυβερνητικών στελεχών, αλλά και στην ίδια την ουσία της οικονομικής πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση.

Διότι είναι τουλάχιστον απωθητικό για τους πολίτες να δηλώνεις ότι η Ελλάδα διανύει την «πιο συγκλονιστική περίοδο ευημερίας» των τελευταίων δεκαετιών για ευρωπαϊκή χώρα (Αδ. Γεωργιάδης, 9.9.2026) τη στιγμή που σύμφωνα με την Eurostat ένα μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα και η μέση αγοραστική μας δύναμη έχει υποχωρήσει στην τελευταία θέση της Ευρώπης. Το ίδιο απωθητικό είναι να χωρίζεις τους Ελληνες σε «νοικοκύρηδες» και «κακομοίρηδες» ανάλογα με το αν σε στηρίζουν, ή να απαντάς με τον αφορισμό «ο τζάμπας πέθανε» στην εύλογη κριτική για την αδυναμία των νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών να ανταποκριθούν στις στεγαστικές τους ανάγκες με τον πενιχρό μισθό που υπολείπεται των 1.000 ευρώ.

Πιο προβληματική όμως είναι η αλαζονεία όταν δεν μένει στο επίπεδο της ρητορείας, αλλά μεταφράζεται σε πολιτική πρακτική που αγνοεί τις πραγματικές ανάγκες της χώρας και της κοινωνίας. Είναι πολλά τα παραδείγματα προτάσεων του ΠΑΣΟΚ που απορρίπτει με υπεροψία ως δήθεν ανεδαφικές η κυβέρνηση, μέχρι τελικά να τις υιοθετήσει εκούσα άκουσα, αποσπασματικά και υπό την πίεση των δημοσκοπικών συσχετισμών: από τις ληστρικές προμήθειες των τραπεζών, τα βαρέα και ανθυγιεινά και τις καταχρηστικές πρακτικές των funds, μέχρι τις 120 δόσεις για να αναπνεύσει η αγορά και πολλά άλλα.

Ανάλογη αλαζονεία φανερώνει και η στάση της κυβέρνησης απέναντι στους θεσμούς, στη λογοδοσία και την ίδια την κοινοβουλευτική διαδικασία, όπως φάνηκε στις υποθέσεις των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Εκεί παραβιάστηκε ευθέως το Σύνταγμα και ο Κανονισμός της Βουλής για να μην υπάρξει ουσιαστική διερεύνηση. Ενώ όλα τα ελεγχόμενα υπηρεσιακά στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ – όχι όμως η Β. Τυχεροπούλου! – μεταφέρθηκαν αυτούσια μαζί με τις ανάλογες παθογένειες (ποιος να το φανταζόταν;) στην ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα η Κομισιόν και πάλι να μας απειλεί με στάση πληρωμών.

Το συμπέρασμα είναι ότι καθώς ολοκληρώνεται η δεύτερη τετραετία, η κυβέρνηση Μητσοτάκη σπανίως νιώθει την ανάγκη να διορθώσει κάτι στην πορεία της. Η ίδια η παραμονή της στην εξουσία λειτουργεί ως αυτοεπιβεβαίωση του δίκιου της. Κατά μία έννοια η σιγουριά της δεν διαφέρει ιδιαίτερα από την επιχειρηματολογία του Αλέξη Τσίπρα ότι η εκλογική του νίκη τον Σεπτέμβριο του 2015 αποτελεί αναδρομική έγκριση για όσα έκανε το καταστροφικό πρώτο εξάμηνο αλλά και για το 3ο και επαχθέστερο όλων μνημόνιο που άνευ σοβαρού λόγου μας φόρτωσε.

Μια ενδεχόμενη τρίτη τετραετία ΝΔ θα την απελευθέρωνε πλήρως από τον φόβο του πολιτικού κόστους και θα της επέτρεπε να τεντώσει στα άκρα του το καταστροφικά αντιπαραγωγικό μοντέλο της φθηνής πολύωρης εργασίας σε δουλειές χαμηλής εξειδίκευσης, ήτοι το σημερινό «ελληνικό «θαύμα» της ευημερίας που ευαγγελίζεται ο κ. Γεωργιάδης. Μπορούμε να θεωρούμε βέβαιο ότι το μοντέλο της υπερφορολόγησης και φτωχοποίησης μέσω των εμμέσων φόρων και της ακριβής στέγης, με αντάλλαγμα επιδόματα-φιλοδωρήματα, θα συνεχιστεί και θα ξεδιπλωθεί ακόμα περισσότερο, ενώ θα κινδυνεύσουν και αυτονόητες σήμερα κατακτήσεις, όπως λ.χ. το επίδομα ανεργίας. Η κυβέρνηση αδιαφορεί για το ότι όσο λιγότερους αφορά η ανάπτυξη και η δημοσιονομική βελτίωση τόσο δυσκολότερο θα είναι να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα η πολιτική σταθερότητα και η κοινωνική συνοχή.

Στη δημοκρατία βέβαια κάθε ψήφος μετρά το ίδιο ανεξαρτήτως αν δόθηκε με βαριά καρδιά και με το χέρι να κρατά τη μύτη λόγω δυσοσμίας. Ο ψηφοφόρος μπροστά στην κάλπη, μέσα σε όλα τα διλήμματα που θα έχει στο μυαλό του, θα πρέπει να ζυγίσει και τι θα του επιφυλάξει μια 3η τετραετία της ΝΔ, όταν θα έχει εγκρίνει με την ψήφο του όσα ζούμε σήμερα. Γιατί ως πλήρης δικαίωση αυτής της πολιτικής θα εκληφθεί από την κυβέρνηση μια τέτοια ψήφος. Και τότε, βέβαια, θα είναι αργά: Εσται η εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης.

Ο Χρήστος Κακλαμάνης είναι νομικός και γραμματέας του Τομέα Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ