Γενική απορρύθμιση

Την είπαν και μέθοδο του κουβά. Και κατά πως φαίνεται πρόκειται για μία από τις μεθόδους που επέλεξαν οι επιτελείς του κυβερνώντος κόμματος για να διέλθουν αβλαβώς από τα στενά στα οποία τους έχουν οδηγήσει οι κατά καιρούς άστοχοι χειρισμοί τους.

Την είχαν δοκιμάσει και σε παλιότερες περιπτώσεις. Αρχισαν, όμως, να την εφαρμόζουν συστηματικότερα μετά το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών. Την πρώτη, δηλαδή, μεγάλη δοκιμασία  που γνώρισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Γενικεύθηκε, ωστόσο, όταν το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων ακολούθησε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Εκτοτε όλα δείχνουν ότι εξελίσσεται σε μέθοδο διακυβέρνησης.

Ρίχνουν με άλλα λόγια οι κυβερνώντες μια καινούργια ιδέα  στην πολιτική αγορά για να αλλάξουν την ατζέντα και το κλίμα της δημόσιας συζήτησης κάθε φορά που αυτό βαραίνει, για να τη ρίξουν στη συνέχεια στον κουβά άμα τη επιτεύξει του αντιπερισπασμού.

Κάπως έτσι άλλωστε ξεφύτρωσε από το πουθενά η ιδέα περί καθιέρωσης του ασυμβίβαστου μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και του υπουργού. Ηταν η αντίδραση που υιοθετήθηκε για να διασκεδαστούν οι εντυπώσεις που μοιραία θα δημιουργούσε στους πολίτες η κατάθεση στη Βουλή των δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το σκάνδαλο του  ΟΠΕΚΕΠΕ Νο 2.

Αντίστοιχης λογικής ήταν και το παράδειγμα της τακτικής που υιοθετήθηκε υπό τον φόβο του δυσμενούς απόηχου που θα είχε η συζήτηση στη Βουλή περί την άρση της ασυλίας των εμπλεκομένων στην υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων μελών της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ. Πριν καν προλάβει η Eurostat να ανακοινώσει τα πλεονάσματα στο πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο, έσπευσε ο Πρωθυπουργός να τα μετατρέψει σε προφανώς προεκλογικού χαρακτήρα παροχές.

Ηταν το τελευταίο επεισόδιο μιας συνεχούς διολίσθησης προς την πλήρη απορρύθμιση της εκσυγχρονιστικής του ταυτότητας. Είχε προηγηθεί μια πολύ μέτρια κοινοβουλευτική εμφάνιση που άφησε αναπάντητα όλα τα επί του θέματος ερωτήματα. Ακολούθησε η αδιανόητη για οξυδερκή πολιτικό αρχηγό αδυναμία να αντιληφθεί  το μέγεθος της ζημιάς που θα προκαλούσε στην παράταξή του η περίπτωση Λαζαρίδη.  Εκείνο, όμως, που προδιέγραψε τη συνέχεια των πραγμάτων ήταν το περιώνυμο διάγγελμα του Πρωθυπουργού την επόμενη της κατάθεσης στη Βουλή των δικογραφιών του ΟΠΕΚΕΠΕ 2.

Διερμηνεύοντας τότε το κοινό αίσθημα ο Ευάγγελος Βενιζέλος είχε εκφράσει ευθέως τους φόβους του ότι ο Πρωθυπουργός  οδηγείται σε μια πολιτική επιχειρηματολογία επιδεικτικά ανιστόρητη, θεσμικά άτοπη και συνταγματικά ευτελιστική της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος (βλ. «ΤΑ ΝΕΑ» 7/4/2026).

Πέραν τούτου, ωστόσο, το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα με το φαινόμενο της απορρύθμισης συνίσταται στη μεταδοτικότητά του. Δεν περιορίζεται στις λειτουργίες του προέδρου της κυβέρνησης. Επεκτείνεται  στο σύνολο των κυβερνητικών μηχανισμών. Εν πρώτοις,  ως συνέπεια της απώλειας του πλεονεκτήματος που συνιστούσε μέχρι σήμερα για την κυβερνώσα παράταξη η υπεροχή Μητσοτάκη ως προς την καταλληλότητα για τη διακυβέρνηση. Εν συνεχεία ως αποτέλεσμα της απώλειας της συνοχής που επεδείκνυε μέχρι πρότινος η κοινοβουλευτική της ομάδα και η κομματική της βάση.

Είναι πλέον θέμα χρόνου να απορρυθμίσει και το εκλογικό εκκρεμές. Ιδιαίτερα μετά την κάθοδο στο γήπεδο του κομματικού ανταγωνισμού των νέων πολιτικών παικτών.

Το 2012 χρειάστηκαν μόλις δυο μήνες για να αποσαρθρωθεί ο δικομματισμός της μεταπολίτευσης. Πόσο περισσότερο, άραγε, χρόνο μπορεί να πάρει η κατάλυση της μονοκομματικής δημοκρατίας που τον διαδέχθηκε; Σχεδόν κανείς εκ των κυβερνώντων δεν είχε ίσως ποτέ υποψιαστεί το ύψος στο οποίο θα μπορούσε να φτάσει το τίμημα της μονοκρατορίας τους.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός αναλυτής