Ευρώπη: Τα ανησυχητικά βήματα των κυβερνοεπιθέσεων

Μία νέα, ακόμα πιο ανησυχητική διάσταση αποκτούν οι κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης που έχουν προκαλέσει τις τελευταίες εβδομάδες σοβαρά προβλήματα σε σουπερμάρκετ στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Μετά τα τρόφιμα, ή μάλλον παράλληλα με τα τρόφιμα, στο στόχαστρο βρέθηκαν τη νύχτα της Δευτέρας τρεις ψυκτικοί θάλαμοι του Γαλλικού Κέντρου Αιμοδοσίας (EFS), όπου φυλάσσονται αίμα και παράγωγά του για μεταγγίσεις και φαρμακευτική χρήση. Σύμφωνα με το EFS, οι χάκερ άλλαξαν τις ρυθμίσεις των ψυκτικών θαλάμων ανεβάζοντας τη θερμοκρασία και τα όρια απόψυξης σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αλλά τα συστήματα συναγερμού επέτρεψαν στους τεχνικούς να παρέμβουν προτού τεθούν σε κίνδυνο τα αποθηκευμένα προϊόντα. Η επέκταση των επιθέσεων από την εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων στις υποδομές αιμοδοσίας αναδεικνύει, σε κάθε περίπτωση, το εύρος των κινδύνων που συνεπάγεται η παραβίαση συστημάτων βιομηχανικού ελέγχου.

Η αρχή έγινε τον περασμένο μήνα, όταν χάκερ απέκτησαν τον έλεγχο των ψυκτικών μονάδων έως και 700 σουπερμάρκετ στη Γαλλία, προκαλώντας πυρκαγιές και απώλειες τροφίμων. Ανάλογο περιστατικό βέβαια ενδέχεται να είχε σημειωθεί και στις ΗΠΑ στις αρχές Αυγούστου, όταν μια σειρά από ανεξήγητες δυσλειτουργίες ψυγείων έπληξε καταστήματα τροφοδοσίας σε τουλάχιστον έξι στρατιωτικές βάσεις: το Πεντάγωνο διερευνά το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης. Νέο, ξεκάθαρο κύμα κυβερνοεπιθέσεων καταγράφηκε την Κυριακή και τη Δευτέρα σε ψυγεία και καταψύκτες σουπερμάρκετ 11 ευρωπαϊκών χωρών, από την Ιταλία έως τη Φινλανδία, και πρωτίστως στο Βέλγιο.

Τόσο στη Γαλλία όσο και στο Βέλγιο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία και την Εσθονία, άγνωστοι χάκερ έβαλαν μαζικά στο στόχαστρο ένα λογισμικό εποπτείας και ελέγχου, το οποίο διατίθεται στην αγορά από τη δανέζικη εταιρεία Danfoss και χρησιμοποιείται για την εξ αποστάσεως διαχείριση των ψυκτικών εγκαταστάσεων. Οι επιθέσεις τους επικεντρώθηκαν στα συστήματα απόψυξης, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η θερμοκρασία στο εσωτερικό των ψυγείων και των καταψυκτών και να καταστούν ακατάλληλα προς κατανάλωση τα τρόφιμα που φυλάσσονταν σε αυτά.

«Οι ενέργειες αυτές δεν χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερη τεχνική πολυπλοκότητα και εντούτοις αναμένεται να είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί η προέλευσή τους. Επληξαν άμεσα την οικονομία μας και την εφοδιαστική μας αλυσίδα και, θα έλεγα, ενδέχεται να αποσκοπούν ευρύτερα και στην αποσταθεροποίηση της ενότητας της χώρας μας», δήλωσε η γαλλίδα υφυπουργός, αρμόδια για θέματα ψηφιακής πολιτικής, Αν Λε Ενάνφ. Ο γαλλικός Τύπος επεσήμαινε χθες πως δεν έχει επιβεβαιωθεί σύνδεση ανάμεσα στην κυβερνοεπίθεση σε τρεις ψυκτικούς θαλάμους που διαχειρίζονταν ανάδοχες εταιρείες του EFS και στο κύμα επιθέσεων στα σουπερμάρκετ. Γεγονός ωστόσο παραμένει πως οι κυβερνοεπιθέσεις στην ΕΕ κλιμακώνονται, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Ενωσης, λοιπόν, έχουν ήδη ξεκινήσει κατεπείγουσες διαβουλεύσεις με τις εθνικές Αρχές ώστε να διαμορφωθεί κοινή αντίδραση. Θύμα κυβερνοεπίθεσης που επέτρεψε «δόλιες συναλλαγές» έπεσε και η γαλλική τράπεζα Crédit Mutuel Arkéa: η ίδια ανακοίνωσε χθες πως το περιστατικό «είναι πλέον υπό έλεγχο» και ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν οικονομικές συνέπειες για τους πελάτες της.

Τα δύο επικρατέστερα σενάρια ως προς την προέλευση των επιθέσεων – δήλωσε στην «Guardian» ο Ρέιφ Πίλινγκ, αναλυτής στην εταιρεία κυβερνοασφάλειας Sophos – είναι είτε μια «επίδειξη ισχύος και δυνατοτήτων από κρατικό παράγοντα» είτε η δράση μεμονωμένου χάκερ. Αξιωματούχοι δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών έχουν προειδοποιήσει ότι η Μόσχα διεξάγει, παράλληλα με τον επιθετικό της πόλεμο στην Ουκρανία, έναν υβριδικό πόλεμο στην Ευρώπη, ο οποίος εκδηλώνεται με πολλές διαφορετικές μορφές. Σε πρόσφατη έκθεσή του, το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας (NCSC) της Βρετανίας εκτίμησε ότι έως το 2028 είναι πιθανό η Κίνα, η Ρωσία και άλλες χώρες να χρησιμοποιούν τακτικά την τεχνητή νοημοσύνη στον κυβερνοχώρο προκειμένου να πετύχουν τους γεωπολιτικούς τους στόχους.