«Είμαστε ανθρώπινα τζουκ μποξ»

Η πάθηση της υπερακουσίας – μειωμένη ανοχή στους περιβαλλοντικούς ήχους, με όλων των ειδών τους θορύβους να γίνονται αντιληπτοί ως υπερβολικά δυνατοί μα και επώδυνοι – βρίσκεται στον πυρήνα του σεναρίου της ταινίας «Tuner» (ΗΠΑ, 2026). Κεντρικό πρόσωπο είναι ένας νεαρός κουρδιστής πιάνου, ο Νίκι (Λέο Γούνταλ). Μόνο που ο Νίκι, «μαθητής» ενός ηλικιωμένου κουρδιστή (Ντάστιν Χόφμαν, μικρό αλλά αποτελεσματικό πέρασμα), υποφέρει γιατί πάσχει από υπερακουσία, λόγος για τον οποίο κυκλοφορεί διαρκώς με τεράστια ακουστικά που προστατεύουν τα ευαίσθητα αυτιά του.

Ωστόσο, ακριβώς λόγω της πάθησής του που τελικά μετατρέπεται σε χάρισμα, ο Νίκι ίσως είναι ο καλύτερος κουρδιστής πιάνων στον κόσμο. Αυτός ο μελαγχολικός, λιγομίλητος νεαρός που υποδύεται άψογα ο Λέο Γούνταλ – ένας ηθοποιός που πρέπει να προσέξουμε· τον είδαμε προσφάτως στη «Νυρεμβέργη» – θα μπλέξει σε περιπέτειες με τον υπόκοσμο (γιατί ένα ταλέντο στην ακοή μπορεί να αξιοποιηθεί ποικιλότροπα).

Και αυτό θα δώσει στην ταινία του Ρόερ τη σπίθα της θρίλερ – περιπέτειας, χωρίς η ταινία να εντάσσεται ακριβώς εκεί. Για την ακρίβεια, τούτη η ταινία που σκηνοθέτησε ο Ντάνιελ Ρόερ, είναι λίγο απ’ όλα. Λίγο θρίλερ, λίγο ψυχόδραμα, λίγο αισθηματικό δράμα (το φλερτ του Νίκι είναι μια αυστηρή πιανίστρια – η Αβάνα Ρόουζ Λιου), λίγο οικογενειακό δράμα – ο ήρωας του Χόφμαν είναι ο «άλλος» πατέρας του Νίκι.

Προερχόμενος από τον χώρο του ντοκιμαντέρ (το «Once Were Brothers: Robbie Robertson & The Band» είναι μία από τις πιο γνωστές ταινίες του) ο  Ρόερ έχει προφανώς μια ευαισθησία στην αντιμετώπιση ανθρώπων με παθήσεις (μια προηγούμενη ταινία του, η «Blink», καταγράφει το ταξίδι μιας οικογένειας σε όλο τον κόσμο, προτού τα παιδιά τους χάσουν την όρασή τους εξαιτίας μιας σπάνιας γενετικής διαταραχής). Και παρότι δύσκολα μπορεί κάποιος να φανταστεί έναν κουρδιστή πιάνου με πάθηση στα αυτιά σε crime story, το σενάριο των Ντάνιελ Ρόερ – Ρόμπερτ Ράμσεϊ είναι τόσο καλά δομημένο που η ιδέα λειτουργεί θαυμάσια.

«Δεν είμαστε ροκ σταρ. Είμαστε ανθρώπινα τζουκ μποξ», ακούμε σε κάποια σκηνή της ταινίας «Η μπαλάντα των ονείρων» (Power ballad, ΗΠΑ, 2026) από τον αρχηγό μιας μπάντας μουσικών στην Ιρλανδία. Οπως πολλοί, έτσι και αυτοί δεν έγιναν ποτέ φίρμες, τους έχουν πάρει πια τα χρόνια και είναι αναγκασμένοι να βγάζουν το ψωμί τους παίζοντας πασίγνωστες επιτυχίες σε συναυλίες γάμων.

Και στον πιο πικραμένο εξ αυτών, τον Αμερικανό βασικό τραγουδιστή τους, τον Ρικ Πάουερ (Πολ Ραντ) θα πέσει ο λαχνός της… ατυχίας: κατά τη διάρκεια ενός τέτοιου γαμήλιου πάρτι, ο Ντάνι (Νικ Τζόνας) ένα πρώην «παιδί–θαύμα» τινέιτζερ συγκροτήματος της ποπ που θέλει να ακολουθήσει σόλο καριέρα, θα καθίσει για λίγο μαζί με τον Ρικ, θα αντλήσει συμβουλές καθώς επίσης και ένα τραγούδι του το οποίο ο ίδιος ο Ρικ δεν μπόρεσε ποτέ να πλασάρει.

Μέσω του Ντάνι το τραγούδι θα γίνει παγκόσμια επιτυχία και έτσι, ο σκηνοθέτης Τζον Κάρνεϊ θα αγγίξει με έναν ευχάριστο, feelgood τρόπο το ευαίσθητο ζήτημα της πνευματικής ιδιοκτησίας – πόσο μάλλον στη μουσική βιομηχανία. «Όπου hit και μήνυση», όπως χαρακτηριστικά λέει ο ατζέντης του Ντάνι και ο Κιθ Μακέρλιν που τον υποδύεται είναι έκτακτος στον ρόλο.

Εκεί βρίσκεται ο παλμός της ταινίας, γιατί η κίνηση θα κάνει ράκος τον Ρικ, η κλοπή του τραγουδιού του που κανείς φυσικά δεν πιστεύει ότι είναι δικό του θα γίνει εμμονή και ο Κάρνεϊ μέσω αυτής της συνθήκης θα στήσει καλά το θέμα του με έμφαση στον Ρικ, που ως ρόλος ταιριάζει γάντι στον Πολ Ραντ (ανέκαθεν αυτός ο ηθοποιός είχε ένα στυλ χαλαρού loser). Θα συμφωνήσω ότι κάποιες ιδέες χάνουν στα σημεία έχοντας υποκύψει στην κινηματογραφική συνθήκη, με πιο κραυγαλέα την τελική «μονομαχία» των δύο ηρώων, όμως ως σύνολο η ταινία θίγει ένα τεράστιο ζήτημα με γλυκό, ανθρώπινο τρόπο.

Η Λάουρα (Πόλα Μπιρ), το ένα από τα δύο βασικά γυναικεία πρόσωπα στους «Αντικατοπτρισμούς» (Miroirs n. 3, Γερμανία, 2025) του Κρίστιαν Πέτσολντ, θα φέρει τα πάνω κάτω στο σπίτι του άλλου βασικού προσώπου, της Μπέτι (Μπάρμπαρα Αουερ), μιας μεγαλύτερης της γυναίκας, που τη φιλοξενεί έπειτα από ένα τροχαίο δυστύχημα στο οποίο σκοτώθηκε ο φίλος της πρώτης. Η Μπέτι ζει μόνη παρότι παντρεμένη με έναν σιωπηλό μηχανικό αυτοκινήτων (Ματίας Μπραντ), με τον οποίο έχει αποκτήσει έναν εξίσου σιωπηλό γιο (Ινο Τρεμπς). Περιέργως, οι δύο άντρες μένουν στην ίδια περιοχή, αλλά όταν συναντιούνται ξανά με την Μπέτι, νιώθεις ότι μια τεράστια απόσταση τους χωρίζει. Και κάπως έτσι χτίζεται το μεγάλο κάδρο μιας μικρής, «χειροποίητης» ταινίας που όμως αναβλύζει αγάπη, νοιάξιμο και συντροφικότητα.

Ο Κρίστιαν Πέτσολντ («In Transit», «Μπάρμπαρα», «Κόκκινος ουρανός») συνηθίζει να «πιάνεται» από φαινομενικά ασήμαντα πράγματα και να δημιουργεί ανθρώπινες καταστάσεις που σε αγγίζουν κυριολεκτικά μέσα από το τίποτα. Μια χαλασμένη βρύση, ένα ποδήλατο που έχει στραβώσει και χρειάζεται επισκευή, το τελετουργικό του φαγητού που μαγειρεύει η Λάουρα. Να πώς ένα τραγικό επεισόδιο θα σταθεί αφορμή για την αναθεώρηση πολλών πραγμάτων στην ζωή την οποία συχνά την κάνουμε σύνθετη αλλά που κατά βάθος είναι μαγικά απλή.

Η σύνδεση ενός σοβαρού πολιτικού θέματος με το χιούμορ, μπορεί να έχει θαυμάσια αποτελέσματα όπως έχουμε κατά καιρούς δει στο σινεμά με τρανταχτό παράδειγμα το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στον «Μεγάλο δικτάτορα» του Τσάπλιν και τη «Ζωή είναι ωραία» του Ρομπέρτο Μπενίνι. Το «Δείπνο του Φράνκο» (La cena, Ισπανία, 2025) του Μανουέλ Γκόμεθ Περέιρα, δεν είναι η ταινία που θα μείνει στην Ιστορία, αλλά ακολουθεί ευπρεπώς αυτή τη λογική με σκηνικό τοπίο την Ισπανία αμέσως μετά τον εμφύλιο πόλεμο, που είχε αποτέλεσμα την επί δεκαετίες ηγεμονία του δικτάτορα Φράνκο. Πολιτικός προβληματισμός, Ιστορία και feelgood ατμόσφαιρα λοιπόν, με χώρο ένα πολυτελές ξενοδοχείο της Μαδρίτης, όπου ο δικτάτορας Φράνκο (Ξάβι Φράνκες) αποφασίζει να δειπνήσει.

Το πρόβλημα είναι ότι οι μεγάλοι σεφ του ξενοδοχείου ανήκουν στην Αριστερά και βρίσκονται φυλακισμένοι έτοιμοι για εκτέλεση. Οπότε θα πρέπει να βγουν για μια μέρα από τη φυλακή, να μαγειρέψουν για τον Φράνκο και να ξαναμπούν μέσα για να εκτελεστούν. Με παλμό της ταινίας τη σχέση που θα δημιουργηθεί ανάμεσα στον διχασμένο στρατιωτικό που έχει την ευθύνη του πάρτι (Μάριο Κάσας) και του διευθυντή του ξενοδοχείου που είναι αναγκασμένος να κάνει συνεχώς τον «πυροσβέστη» (Αλμπέρτο Σαν Χουάν), ο Γκόμεζ Περέιρα προσπαθεί να «σπάσει» την τραγικότητα της κατάστασης, αντλώντας χιούμορ μέσα από μπουρλέσκ καταστάσεις που προκύπτουν στο ξενοδοχείο, είτε αφορούν τα κρασιά είτε το κάτουρο στη σούπα του Φράνκο. Βεβαίως, ο σκηνοθέτης δεν ξεχνά την πραγματικότητα, οπότε τα ξαφνιάσματα ωμού ρεαλισμού δεν λείπουν.

Η ταινία τρόμου «Evil dead burn» (ΗΠΑ, 2026) του Σεμπαστιάν Βαϊτσέκ, είναι ο τελευταίος μέχρι σήμερα κρίκος της franchise αλυσίδας «Evil dead» που άρχισε το 1981 με την κλασική για το είδος ταινία του Σαμ Ράιμι – και εκεί θα έπρεπε να είχε σταματήσει. Από τότε έχουν περάσει πολλές δεκαετίες, οπότε πολύ φυσικά, η σημερινή ταινία θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο εμετική σε σκηνές τρόμου, όσο το δυνατόν πιο ακαταλαβίστικη από πλευράς ιστορίας και όσο το δυνατόν πιο απωθητική προς όλους εκείνους τους θεατές που δεν ανήκουν στο φαν κλαμπ της «σειράς» (παίζουν: Σουχέλα Γιακούμπ, Τάντι Ράιτ, Χάντερ Ντούχαν κ.ά.)

Προβάλλεται επίσης η «Βαϊάνα» (ΗΠΑ, 2026). Live action κινηματογραφική εκδοχή της ταινίας κινουμένων σχεδίων «Βαϊάνα» της Disney, στην οποία ένα κορίτσι ανταποκρίνεται στο κάλεσμα του Ωκεανού και για πρώτη φορά στην ζωή της ταξιδεύει σε αχαρτογράφητα νερά με τον θρυλικό ημίθεο Μάουι. Στην ελληνική μεταγλώττιση ακούγονται οι: Μαρίνα Σάττι, Μιχάλης Κουινέλης, Βίνα Παπαδοπούλου κ.ά.

«Τηλεφωνήσατε Ασφάλεια Αμέσου Δράσεως» (Dial M for Murder, ΗΠΑ, 1954): Ενας χρεοκοπημένος πρώην πρωταθλητής του τένις (Ρέι Μιλάν) αποφασίζει να δολοφονήσει την πλούσια γυναίκα του (Γκρέις Κέλι) ώστε να κληρονομήσει την τεράστια περιουσία της. Το σχέδιο είναι ιδιοφυές όσο και απλό. Ο τυχοδιώκτης που έχει προσλάβει για τη «δουλειά» θα πρέπει να στραγγαλίσει την γυναίκα ακριβώς την ώρα κατά την οποία ο σύζυγός της θα της μιλά στο τηλέφωνο. Μόνον έτσι, ο τελευταίος θα μπορέσει να αποκτήσει το τέλειο άλλοθι. Τι θα μπορούσε να πάει στραβά; Οχι από τις πιο «λαμπερές» ταινίες του Αλφρεντ Χίτσκοκ αλλά παρ’ όλ’ αυτά ένα δεξιοτεχνικά σκηνοθετημένο «θρίλερ δωματίου» και μία από τις πιο προσωπικές ταινίες του μετρ της αγωνίας που μετέφερε στο σινεμά το επιτυχημένο θεατρικό έργο του Φρέντερικ Νοτ (ο οποίος έκανε και τη σεναριακή διασκευή).

«Το λιμάνι της αγωνίας» (On the waterfront, HΠΑ, 1954): Αν και αυτή η ταινία ερμηνεύεται συχνά ως μία «αυτό –απαλλακτική» αλληγορία εκ μέρους των Ελία Καζάν και Μπαντ Σούλμπεργκ, που ενεργώντας ως «φιλικοί μάρτυρες» κατέδωσαν ονόματα στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών, δεν παύει να είναι μια συγκλονιστική απεικόνιση της σύγκρουσης της ελεγχόμενης από τη μαφία διαφθοράς, που έχει πάρει με τη βία την αρχηγία του συνδικάτου των εκφορτωτών πλοίων του Νιου Τζέρσεϊ και της κουρασμένης εργατικής τάξης. Και ο Μάρλον Μπράντο, στον ρόλο του Τέρι Μαλόι που εν τέλει θα ματώσει πηγαίνοντας κόντρα στο «σύστημα», γίνεται κάτι σαν φορέας μιας δήλωσης του σκηνοθέτη ως προς το θέμα της πίστης και της προδοσίας που αφορά άμεσα την ταυτότητά του. H ταινία υπήρξε υποψήφια για 12 Οσκαρ και κέρδισε το καλύτερης ταινίας, το σκηνοθεσίας, και το Α’ ανδρικού ρόλου.

«Ωραία μου κυρία» (My fair lady, ΗΠΑ, 1963): Μιούζικαλ της παλαιάς σχολής (και παλαιάς κοπής) μια ελεύθερη διασκευή του «Πυγμαλίωνα» του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, στο οποίο η Οντρεϊ Χέπμπορν μετατρέπεται από λαϊκή, αγράμματη λουλουδού σε καλλιεργημένη αριστοκράτισσα χάρη στη σωστή εκπαίδευση του καθηγητή Ρεξ Χάρισον, ο οποίος θέτει ως στόχο ζωής να τη μετατρέψει σε αυτό που δηλώνει ο τίτλος. Μια πραγματικά «Ωραία κυρία», όπως ακριβώς και η ταινία του Τζορτζ Κιούκορ (1899-1983), η οποία προτάθηκε για 12 Οσκαρ και απέσπασε οκτώ, συμπεριλαμβανομένων των καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας, A’ ανδρικού ρόλου για τον Χάρισον και μουσικής (Αντρέ Πρεβέν). Κλασική σκηνή της ταινίας, εκείνη με το τραγούδι «The rain in Spain» σε μουσική Φρέντερικ Λόου και στίχους Αλαν Τζέι Λέρνερ.