Crypto: Στο 10% ο φόρος στα κέρδη

Σε νέο φορολογικό τοπίο περνούν οι συναλλαγές με κρυπτονομίσματα, καθώς το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το βράδυ της Τετάρτης βάζει για πρώτη φορά συγκεκριμένους κανόνες για τη φορολόγηση των κερδών από crypto.

Με τις νέες διατάξεις επιβάλλεται φόρος 10% στην υπεραξία που αποκτούν τα φυσικά πρόσωπα από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων, με αφορολόγητο όριο 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος. Παράλληλα, η αγορά crypto θα λαμβάνεται πλέον υπόψη ως δαπάνη απόκτησης περιουσιακού στοιχείου για την εφαρμογή των τεκμηρίων, ενώ η πώλησή τους απαλλάσσεται από το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής.

Το νέο καθεστώς δίνει επίσης τη δυνατότητα σε φορολογούμενους που είχαν πραγματοποιήσει κέρδη από παλαιότερες μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων να τα δηλώσουν οικειοθελώς, εντός 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, χωρίς πρόστιμα και τόκους, εφόσον τηρηθούν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η φορολογητέα υπεραξία θα υπολογίζεται, κατά κανόνα, ως η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής μεταβίβασης των κρυπτοστοιχείων, αφού ληφθούν υπόψη οι δαπάνες που συνδέονται άμεσα με τη συναλλαγή. Σε περίπτωση διαδοχικών αγορών θα εφαρμόζεται η μέση τιμή κτήσης, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένοι κανόνες για την τεκμηρίωση τόσο της αγοράς όσο και της πώλησης.

Ως μεταβίβαση θεωρείται όχι μόνο η πώληση κρυπτοστοιχείων έναντι χρημάτων, αλλά και η χρησιμοποίησή τους για την αγορά αγαθών ή υπηρεσιών, καθώς και η εισφορά τους για την κάλυψη ή αύξηση εταιρικού ή μετοχικού κεφαλαίου. Αντίθετα, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία κατά τον χρόνο της ανταλλαγής.

Εφόσον η συνολική καθαρή υπεραξία από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων δεν ξεπερνά τα 500 ευρώ μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, δεν θα επιβάλλεται φόρος. Στην περίπτωση ζημιών άνω των 500 ευρώ, αυτές θα μπορούν να μεταφέρονται στα επόμενα πέντε έτη και να συμψηφίζονται αποκλειστικά με μελλοντικές υπεραξίες από κρυπτοστοιχεία.

Η τιμή αγοράς και πώλησης θα τεκμηριώνεται από στοιχεία παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, ενδιάμεσων ή από δεδομένα που προκύπτουν από το κατανεμημένο καθολικό. Εάν η τιμή κτήσης δεν μπορεί να αποδειχθεί, θα θεωρείται μηδενική, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στον υπολογισμό της υπεραξίας επί ολόκληρης της αξίας μεταβίβασης.

Η αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσεται πλέον στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, κάτι που σημαίνει ότι τα ποσά που διαθέτει ο φορολογούμενος για την αγορά τους θα λαμβάνονται υπόψη κατά τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος. Παράλληλα, για την κάλυψη τεκμηρίων με ποσά από παλαιές πωλήσεις κρυπτοστοιχείων θα αναγνωρίζεται η υπεραξία που δηλώνεται και όχι ολόκληρο το τίμημα της πώλησης.

Με συντελεστή 10% θα φορολογούνται ως τόκοι και οι αποδόσεις που προκύπτουν από δραστηριότητες όπως ο δανεισμός κρυπτονομισμάτων, η συμμετοχή σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας και το staking, δηλαδή η δέσμευση κρυπτοστοιχείων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών.

Παράλληλα, όταν κρυπτοστοιχεία δίνονται ως παροχή σε είδος σε εργαζομένους, εταίρους ή μετόχους, η αξία τους θα υπολογίζεται σε ευρώ με βάση την τιμή τους κατά τον χρόνο απόκτησής τους.

Ρυθμίσεις προβλέπονται και για τη φορολογική μεταχείριση των crypto στις κληρονομιές, στις δωρεές και στις γονικές παροχές. Τα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή, ενώ η φορολογητέα αξία τους θα προσδιορίζεται με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα από τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Ειδική πρόβλεψη δίνει τη δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών που προέκυψαν από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων πριν από την εφαρμογή του νέου φορολογικού καθεστώτος. Οι φορολογούμενοι θα μπορούν, μέσα σε 12 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου, να δηλώσουν τις συγκεκριμένες υπεραξίες και να υπαχθούν στον συντελεστή 10%. Υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η ρύθμιση, η δήλωση αυτή δεν θα συνοδεύεται από πρόστιμα ή τόκους.