Χειρότερος κόσμος

Λογικά σήμερα θα εμφανιστούν οι πρώτες δημοσκοπήσεις με τα αντανακλαστικά της αμερικανικής κοινή γνώμης για την επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Το πιθανότερο είναι να δώσουν ποσοστά που δεν θα αποθαρρύνουν τον πρόεδρο Τραμπ. Αλλωστε η ρητορική του ήταν στοχευμένη προς τον μέσο ψηφοφόρο του. «Ο Μαδούρο συντόνιζε την αποστολή και διακίνηση θανατηφόρων ναρκωτικών στην πατρίδα μας. Μας έστειλε εγκληματίες από τις φυλακές και ψυχικά διαταραγμένους από τα ψυχιατρεία της χώρας του». Αν καλλιεργείς πατάτες στο Αϊντάχο και καλαμπόκια στην Αλαμπάμα, αυτή η επιχειρηματολογία βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Αλλά δεν χρειάζεται να ταξιδέψετε τόσο μακριά. Δείτε τη ροή αναρτήσεων στα κοινωνικά σας δίκτυα. Θα συναντήσετε πολλούς που συγχαίρουν τον πρόεδρο Τραμπ για την αποφασιστικότητα με την οποία έκοψε το κομμουνιστικό ζιζάνιο από τη Βενεζουέλα. Είδατε και τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων; Του Πρωθυπουργού; Εμείς δεν λέγαμε πάντα για το διεθνές δίκαιο; Και τώρα το αφήσαμε στην άκρη. Οσοι δεν επιδοκίμασαν την επιχείρηση είπαν ένα «Καλό θα ήταν αυτά τα πράγματα να αποφεύγονται».

Τι μας δείχνουν όλα αυτά πέρα από τα αυτονόητα για την κατάργηση των προσχημάτων και την είσοδο του κόσμου σε περιβάλλον αγριότητας και ανερυθρίαστου κυνισμού; Οσα συμβαίνουν περιβάλλονται με αποδοχή από μεγάλο μέρος της αμερικανικής κοινωνίας και απολαμβάνουν την ανοχή των διεθνών εταίρων. Εχουν στα αλήθεια ξεχάσει οι κοινωνίες της Δύσης τις έννοιες της νομιμότητας και του δικαίου; Οχι. Απλώς δεν τους δίνουν σημασία. Και συχνά τις θεωρούν παράγοντες ανάσχεσης για την άσκηση πολιτικής που φέρνει αποτελέσματα. Για ένα σημαντικό κομμάτι των δυτικών κοινωνιών, ο πρόεδρος Τραμπ δεν είναι τραμπούκος που επιτίθεται στη διεθνή νομιμότητα, αλλά ένας ηγέτης που κάνει καλά τη δουλειά του, υπερασπιζόμενος με κάθε μέσο τα συμφέροντα της χώρας του. Αν αυτό το συμπέρασμα εγκαθιδρυθεί στις συνειδήσεις των ανθρώπων, τότε, εκ των πραγμάτων, οι ηγεσίες θα σπεύσουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τραμπ, στο μέτρο που αντιστοιχεί στη δυναμική τους. Και έτσι εδώ και δύο μέρες τσαλαβουτάμε σε μία αντίφαση: ο κόσμος απαλλάχθηκε από έναν δικτάτορα, αλλά την ίδια στιγμή έγινε χειρότερος.

Είσαι τη δεκαετία του ’90 σε ένα χωριό των Σερρών. Πηγαίνεις στο καφενείο. Και λες στους γέροντες ότι σε καμιά τριανταριά χρόνια το τελωνείο του Προμαχώνα θα κλείσει και τα σύνορα με τη Βουλγαρία θα είναι ορθάνοιχτα. Και για να τους αποτελειώσεις, τους λες ότι εμείς και η Βουλγαρία θα έχουμε κοινό νόμισμα. Θα σε πάρουν είτε στην πλάκα, είτε στο κυνήγι. Και θα έχουν απόλυτο δίκιο. Μα, με τους Βούλγαρους; Που σφαχτήκαμε για τη Μακεδονία μας και ήθελαν τη Θεσσαλονίκη; Που μπήκαν και έκαναν παιδομάζωμα και αγριότητες για λογαριασμό των ναζί; Ναι, με τους Βούλγαρους. Γιατί η Ιστορία έχει τον τρόπο της να τελειώνει παλαιά πάθη και να καλλιεργεί καινούργιες αγάπες. Μπαίνεις στη Βουλγαρία χωρίς να σταματάς σε σύνορα και ψωνίζεις με ευρώ. Κάποτε ανταλλάσσαμε στη μαύρη αγορά δολάρια με λέβα. Ζούμε μέσα σε μία συνθήκη που στο παρελθόν θα ακουγόταν πιο κραυγαλέα και από φάρσα.

Αν είσαι καλόπιστος, θα χαρακτηρίσεις, με κάθε επιείκεια, τη δήλωση Μητσοτάκη περί Βενεζουέλας ως «κακογραμμένη». «Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών». Ισως ήθελε να αφήσει ένα υπονοούμενο περί νομιμότητας, αλλά έτσι όπως γράφτηκε έδωσε δικαιώματα μέχρι και σε τουρκικά τρολ. Ομως, ακόμα και αν συνέβη αυτό, η προχειρότητα με την οποία συντάχθηκε η δήλωση είναι ανησυχητική. Τώρα αν όντως ήθελε να πει ότι καλώς δεν ασχολούμαστε με τη νομιμότητα, τότε η δήλωση είναι και επικίνδυνη. Αλλά ας πούμε ότι ο Πρωθυπουργός έπεσε θύμα γκάφας, δικής του ή κάποιων συνεργατών. Τα παραταξιακά και κυβερνητικά στελέχη που χαιρετίζουν την πειρατεία Τραμπ, γράφοντας στα παλιά τους τα παπούτσια την έννοια της νομιμότητας, τι ακριβώς εξυπηρετούν; Τίποτα περισσότερο από ένα θετικό σχόλιο στο report που θα πάρει στο γραφείο της η Κίμπερλι.

Ο Γιώργος Παπαδάκης είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού Τύπου. Επιδραστικός, όσο λίγοι. Από τα πάνελ του πέρασαν όλοι όσοι επηρέασαν, θετικά ή αρνητικά, την πορεία της κοινωνίας τις τελευταίες δεκαετίες. Και στην περίπτωσή του ισχύει το ερώτημα για την κότα και το αβγό. Θα υπήρχαν κάποιοι αν δεν τους έβγαζε ο Παπαδάκης; Αγαπήθηκε από το κοινό και αυτό είναι που μένει.