Αυριανισμός

15:48 4/8/2026 - Πηγή: Τα Νεα

Στις εκλογές του 1985, η εφημερίδα «Αυριανή», την οποία ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αποκαλέσει «υπόδειγμα δημοσιογραφίας», δημοσίευσε μια πρωτοσέλιδη φωτογραφία. Τη φωτογραφία τού, νεοεκλεγέντος τότε στην αρχηγία της ΝΔ, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ανάμεσα σε δύο Γερμανούς.

Ο τίτλος που συνόδευε τη φωτογραφία δεν άφηνε αμφιβολίες: «Ανθρωπος των Ναζί ο Κώστας Μητσοτάκης». Οι εκλογές του 1985 κρίθηκαν, σε μεγάλο βαθμό, κι από αυτή την «πληροφορία».

Η φωτογραφία, βεβαίως, ήταν αληθινή. Ψεύτικη ήταν η ερμηνεία της. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης δεν ήταν συνεργάτης των κατακτητών. Είχε μάλιστα συλληφθεί δύο φορές και είχε καταδικαστεί δύο φορές σε θάνατο. Στο διάστημα της κράτησής του, επειδή ήξερε γερμανικά, χρησιμοποιήθηκε ως διερμηνέας. Την πρώτη πήρε χάρη, το 1944, μαζί με 100 ακόμα κρατουμένους. Τη δεύτερη, λίγο πριν την απελευθέρωση, ήταν στην ανταλλαγή 10 Ελλήνων με 100 Γερμανούς.

Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει. Ολα αυτά ήταν λεπτομέρειες. Ψιλά γράμματα. Τη δεδομένη στιγμή σημασία είχαν τα ξύλινα γράμματα. Σημασία είχε το ψέμα να μοιάζει αλήθεια.

Η περίοδος εκείνη κατέλιπε στην ελληνική γλώσσα έναν όρο για να ορίζεται η εξαχρειωμένη δημοσιογραφία: «αυριανισμός».

Εκτός του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, πολλοί ακόμα είχαν πέσει θύματα εκείνης της εξαχρείωσης. Μεταξύ άλλων, ο σπουδαίος συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις. Ο οποίος πολεμήθηκε διπλά, επειδή όχι μόνο δεν σιώπησε αλλά απάντησε με το κύρος του και το εύρος της δημόσιας παρουσίας του στις επιθέσεις εναντίον του.

Επειδή η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση.

Στις μέρες μας, λέμε ότι το ψέμα έχει κοντά ποδάρια – και αυτό το στηρίζουμε στο γεγονός ότι όλα ελέγχονται ευκολότερα στο Διαδίκτυο.

Κι όμως. Στις μέρες μας έχουν διαδοθεί τέρατα, πολλά από τα οποία διαμόρφωσαν την πολιτική ζωή της χώρας. Η ιστορία της «μικρής Μαρίας» που είχε πεθάνει από σκορπιό, στα σύνορα, και μούλιαζε στο νερό του Εβρου, τιμωρημένη από το ανάλγητο ελληνικό κράτος ήταν ένα από τα ψέματα αυτά, που έκανε μεγάλη καριέρα και στον Τύπο του εξωτερικού.

Αλλά τι συζητάμε για ψέματα; Εδώ η πολιτική ζωή του τόπου μας ακόμα ορίζεται από τα παραμύθια για ξυλόλιο, τολουόλιο, πυρόσφαιρες και όλες τις θεωρίες συνωμοσίας που κυριάρχησαν μετά το τρομερό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.

Ας μην παραπονιούνται λοιπόν ο Γιώργος Γεραπετρίτης, η Αννα Διαμαντοπούλου, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης (που μαθαίνει και ο ίδιος τι σημαίνει το ψέμα στην πολιτική). Δεν είναι οι πρώτοι. Και πηγαίνοντας προς τις εκλογές, το βέβαιο είναι ότι δεν θα ‘ναι οι τελευταίοι.

Γι’ αυτό έχει σημασία να θυμόμαστε τον τρόπο του Χατζιδάκι: η καλύτερη άμυνα σε κάθε είδους αυριανισμό είναι η επίθεση. Είναι θέμα δημοκρατίας.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο >>

Keywords