Από δύο

Από το βήμα του Νταβός, ο πρόεδρος Τραμπ είπε στους Ευρωπαίους ότι αν οι ΗΠΑ δεν έμπαιναν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σήμερα θα μιλούσαν γερμανικά και λίγα γιαπωνέζικα. Βέβαια στο Νταβός, πράγματι, μιλάνε γερμανικά, αλλά ας δεχθούμε ότι η αναφορά του προέδρου κάλυπτε την Ευρώπη από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια. Ο Τραμπ το επαναλαμβάνει με εμμονή: η Ευρώπη χρωστάει τόσα πολλά στην Αμερική, ώστε ήρθε η ώρα να επιστρέψει κάτι εις ανταπόδοση. Είναι ένας συλλογισμός που πατάει στη λογική και διατηρεί καλή σχέση με την ιστορική πραγματικότητα. Ομως δεν περιέχει όλη την αλήθεια. Διότι αν βάλουμε στο τραπέζι όσα έδωσε ο ένας και όσα οφείλει ο άλλος, στο τέλος ο πρόεδρος θα βρεθεί χρεωμένος. Ας μη σταθούμε στα αυτονόητα που μας λένε ότι η Αμερική οφείλει την ύπαρξή της στην Ευρώπη. Εμείς μπορεί να μιλούσαμε γερμανικά χωρίς τις ΗΠΑ, αλλά και εκείνοι θα μιλούσαν τη γλώσσα των Τσερόκι και των Απάτσι χωρίς την Ευρώπη. Πολύ πριν από τα στρατεύματα, η Ευρώπη είχε ήδη προσφέρει στις ΗΠΑ κάτι εξίσου καθοριστικό: τις ιδέες.

Ο Διαφωτισμός, το κράτος δικαίου, η διάκριση των εξουσιών, η έννοια των ατομικών δικαιωμάτων δεν γεννήθηκαν στο Ουισκόνσιν. Το αμερικανικό πολιτικό σύστημα χτίστηκε πάνω σε ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Και η αμερικανική ισχύς είχε για λίπασμα τα κορμιά Ελλήνων, Ιταλών, Πολωνών και Ιρλανδών εργατών. Το ίδιο ισχύει και για την επιστήμη. Η αμερικανική υπεροχή του 20ου αιώνα βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε ευρωπαϊκή γνώση και σε επιστήμονες που κατέφυγαν στις ΗΠΑ για να σωθούν από τον φασισμό. Ναι, οι Αμερικανοί επένδυσαν, οργάνωσαν και αξιοποίησαν αυτή τη γνώση. Αλλά δεν την εφηύραν από το μηδέν. Και στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου η Ευρώπη ήταν η προμετωπίδα των ΗΠΑ, ο αξιόπιστος και πιστός σύμμαχος που ένιωθε την παγωμένη ανάσα της Μόσχας. Ευρωπαίοι και Αμερικανοί έχτισαν μαζί αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Δύση». Και πράγματι, θα είχε καταρρεύσει χωρίς τους Αμερικανούς, αλλά δεν θα γεννιόταν χωρίς τους Ευρωπαίους. Η Δύση φτιάχτηκε από δύο. Μένει να δούμε αν αρκεί ένας για να τη διαλύσει.

Ο Κωστής Χατζηδάκης είναι ένας σοβαρός πολιτικός και το δημόσιο στίγμα του διατηρεί τεράστια απόσταση από τον λαϊκισμό. Για αυτό και δοκίμασα μεγάλη έκπληξη όταν τον άκουσα να λέει αυτό: «Η διακομματική επιτροπή δεν αφορά στο παρελθόν αλλά στο μέλλον του αγροτικού τομέα. Με τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, στη βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων». Μα, σοβαρά τώρα; Υστερα από επτά χρόνια στη διακυβέρνηση της χώρας, σκέφτηκαν τώρα να κάνουν επιτροπή για το μέλλον του αγροτικού τομέα; Και μάλιστα διακομματική; Δηλαδή πώς ακριβώς το σκέφτονται; Να συνεδριάζουν σε μία αίθουσα της Βουλής εκπρόσωποι των κομμάτων, χαράσσοντας το μέλλον του πρωτογενούς τομέα; Είναι αστείο. Για δύο λόγους. Πρώτον είναι πολύ αργά. Και δεύτερον, δεν είναι δουλειά διακομματικής επιτροπής, αλλά τεχνοκρατών που έπρεπε ήδη να δουλεύουν εδώ και χρόνια, πάνω στο αντικείμενο.

Προσπαθώ να φανταστώ τη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας στο ΠΑΣΟΚ. Τα μέλη βρίσκονται στην αίθουσα συνεδριάσεων, η οποία κοσμείται από τοιχογραφία με τα πορτρέτα των προέδρων –παρεμπιπτόντως, δεν υπάρχει χώρος για άλλο πρόεδρο. Οι κάμερες αποχωρούν. Και σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο πρόεδρος Ανδρουλάκης τους μίλησε για προοδευτική διακυβέρνηση με κορμό το ΠΑΣΟΚ. Μα, ελάτε τώρα! Είναι δυνατόν να συνέβη κάτι τέτοιο; Τότε υπάρχουν δύο εκδοχές: ή ο Ανδρουλάκης τους τρολάρει ή όλοι οι άλλοι δουλεύουν τον Ανδρουλάκη. Ενδεχομένως να ισχύουν και τα δύο. Για αυτό και το μυαλό μου κατασκευάζει ακραίες εικόνες. Να ανεβαίνει ο Χάρης Δούκας επάνω στο τραπέζι, να βάζει το δεξί χέρι μέσα στο σακάκι όπως ο Ναπολέων και να συντρίβει τη Δεξιά με δυο του λέξεις.

Η Θεοδώρα Τζάκρη δεν αποκλείει συνεργασία του Κινήματος Δημοκρατίας με τη Μαρία Καρυστιανού. Μεταξύ μας και μόνη της θα πήγαινε, ούτως ή άλλως αυτή και ο Στέφανος έχουν απομείνει. Και για άλλη μια φορά, η Θεοδώρα, μας θύμισε ότι είναι ένας σπάνιος πολιτικός οργανισμός με ακραίες δυνατότητες επιβίωσης σε κάθε περιβάλλον. Εύγε!