Αυτόχειρες στον καθρέφτη

Η Reflecting Pool, η μεγάλη δεξαμενή νερού που κατασκευάστηκε το 1922 ανάμεσα στο Μνημείο του Λίνκολν και το Μνημείο της Ουάσιγκτον στο National Mall της αμερικανικής πρωτεύουσας, είναι σχεδιασμένη ώστε να αντανακλά, στην ήρεμη επιφάνειά της, τα μνημεία και τον ουρανό – εξού και η ονομασία της.

Πρόκειται για ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα τοπόσημα της Ουάσιγκτον, χώρος μεγάλων διαδηλώσεων και εθνικών εκδηλώσεων, διάσημος, φυσικά, ως το σημείο όπου εκφώνησε το 1963 ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ την ομιλία «I have a dream». Εξήντα τρία χρόνια αργότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ένα άλλο όνειρο. Αποφάσισε να την ανακαινίσει ώστε να την κάνει «καλύτερη από ποτέ» ενόψει των 250ών γενεθλίων των ΗΠΑ.

Αρχές Απριλίου, λοιπόν, ανέθεσε προσωπικά και χωρίς διαγωνισμό το έργο σε μια εταιρεία που όπως είπε, είχε εργασθεί σε πισίνα δικού του γηπέδου γκολφ. Ο ίδιος μιλούσε αρχικά για έργο περίπου 1,8 εκατομμυρίων δολαρίων, τελικά το κόστος έφτασε τα 14,7 εκατομμύρια. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι η ανακαίνιση έγινε βιαστικά, και δεν αντιμετώπισε καν το βασικό τεχνικό πρόβλημα της Ανακλαστικής Δεξαμενής, τις σωληνώσεις.

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν αρχές Ιουνίου: μέσα σε δύο ημέρες, άρχισαν να εμφανίζονται αποκολλήσεις της νέας μπλε επένδυσης, φυσαλίδες και διαρροές. Το υπουργείο Εσωτερικών γνώριζε ότι οι φθορές οφείλονταν κυρίως σε κακοτεχνίες. Επισήμως, όμως, ο Τραμπ τις απέδωσε σε βανδαλισμούς, διακηρύσσοντας ότι το έργο ήταν άψογο. Στις 19 Ιουνίου, μάλιστα, συνελήφθη ένας άλλοτε κορυφαίος αθλητής του κανόε-σλάλομ, ο Ντέιβιντ Χερν, αφού εθεάθη να αγγίζει και να τραβάει ένα ήδη αποκολλημένο κομμάτι της επένδυσης.

Οι Αρχές συνέλαβαν στη συνέχεια τουλάχιστον έξι ακόμη «βανδάλους». Ο Χερν ήταν όμως ο μόνος στον οποίο ασκήθηκε κακουργηματική δίωξη, αφού του αποδόθηκε ζημιά άνω των 1.000 δολαρίων. Η ίδια η εισαγγελέας της Ουάσιγκτον, Τζανίν Πίρο, επικαλέστηκε αρχές Ιουλίου «συντριπτικά στοιχεία» πως κατέστρεψε την Ανακλαστική Δεξαμενή. Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, αφού οι συνήγοροι του Χερν είχαν ζητήσει όλα τα εσωτερικά έγγραφα του έργου, η Πίρο αναγκάστηκε να ζητήσει από το δικαστήριο να αποσυρθούν οι κατηγορίες κατά του Χερν, παραδεχόμενη ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από «εσφαλμένη εγκατάσταση».

Ο Τραμπ διαφώνησε δημόσια «100%» μαζί της, με τη δική του εισαγγελέα δηλαδή, επιμένοντας ότι η κύρια αιτία των ζημιών ήταν οι βανδαλισμοί.

Δεν χρειαζόταν η υπενθύμιση ότι ο άνθρωπος αυτός είναι ικανός για όλα, αλλά ο πειρασμός ήταν μεγάλος. Εξίσου μεγάλος με εκείνο της συνωμοσιολογίας τη στιγμή που η μοναδική παγκόσμια υπερδύναμη κυβερνάται ανοιχτά από συνωμοσιολογούντες. Αν υποκύπταμε, έστω για λίγο, ένεκα της κούρασης του κατακαλόκαιρου στην Αθήνα, θα λέγαμε ότι η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα ήταν ξεκάθαρα μια υβριδική επίθεση στον σοσιαλιστή πρωθυπουργό της Ισπανίας.

Με υποκινητή, άραγε, τον Τραμπ; Είναι γνωστό πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ απεχθάνεται τον Σάντσεθ, μεταξύ άλλων επειδή αρνείται να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της χώρας του στο 5%, αρνείται να επιτρέψει τη χρήση του ισπανικού εναέριου χώρου από αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν και επιπλέον, έχει δρομολογήσει τη νομιμοποίηση 500.000 μεταναστών που ήδη ζούσαν και εργάζονταν στην Ισπανία. Να θέλησε άραγε το Μαρόκο να κάνει ένα δώρο στον Τραμπ, με αντάλλαγμα για την αμερικανική στήριξη σε μια μελλοντική προσάρτηση, από το Μαρόκο, της Θέουτα και της Μελίγια; Υπάρχουν πάντως και άλλοι που ωφελούνται από αυτή την κρίση, αυτό το «Cui bono?» μας έχει καταστρέψει, ψηλά στη λίστα πρέπει να μπουν αυτό που ο ισπανός υπουργός Εξωτερικών αποκάλεσε «διεθνής των αντιδραστικών δυνάμεων», και η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά βεβαίως, αλλά και η Ρωσία, δεν έχει η Ρωσία όφελος από την υπονόμευση της ευρωπαϊκής συνοχής;

Αυτό είναι το κακό με τις θεωρίες συνωμοσίας. Σε πάνε όπου θέλεις να σε πάνε, ανεξαρτήτως στοιχείων, αλήθειας ή πραγματικότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επίσης, λειτουργούν ως αντιπερισπασμός από το πραγματικό πρόβλημα: τη σπουδή με την οποία κινήθηκαν 22 ευρωπαϊκά κράτη εναντίον ενός, χωρίς ούτε τα προσχήματα της αλληλεγγύης, κατηγορώντας το πως φταίει αυτό για την κρίση, επειδή ενθάρρυνε λέει με τις πολιτικές του την εισβολή, ενώ η Ισπανία είχε πέρυσι τις μισές παράτυπες συνοριακές διελεύσεις σε σχέση με την Ιταλία, ενώ είναι επίσης πολύ πιο αποτελεσματική όσον αφορά την αποδοχή επιστροφών παράτυπων μεταναστών οι οποίοι είχαν εισέλθει αρχικά στο μπλοκ μέσω του ισπανικού εδάφους, ενώ οι μεταναστευτικές ροές έχουν χρησιμοποιηθεί ξανά και πολλάκις στο παρελθόν από τρίτα κράτη ως μοχλός πίεσης – αυτά δεν είναι θεωρίες συνωμοσίας, είναι δεδομένα.

Οι μέρες που διανύουμε δεν είναι και οι λαμπρότερες της ευρωπαϊκής – με την έννοια της ΕΕ – ιστορίας. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα μπορούσαν να βάλουν τίτλο στο σχετικό κεφάλαιο «Οταν η ευρωπαϊκή Δεξιά ταυτίστηκε ρητορικά πλήρως και επισήμως με την Ακροδεξιά». Δικαιολογίες υπάρχουν πολλές, οι επερχόμενες εκλογές, οι πλαγιομετωπικές πιέσεις, οι σκληρότερες φωνές που επηρεάζουν τους πολίτες, τα σόσιαλ που τις μεγεθύνουν, διάφορα. Η ουσία παραμένει ότι στην κάλπη, οι ψηφοφόροι θα προτιμήσουν τελικά το πρωτότυπο από το αντίγραφο. Κι έτσι, με αυτοχειρία, θα γραφτεί το τέλος.