Ερχονται τα διόδια κίνησης;

Η Αθήνα αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα κυκλοφοριακής συμφόρησης και ρύπανσης, γεγονός που έχει οδηγήσει σε προτάσεις για την αναμόρφωση του συστήματος κυκλοφορίας στο κέντρο της πόλης.

Οι συγκοινωνιολόγοι προτείνουν την εισαγωγή ενός νέου συστήματος διαχείρισης της κυκλοφορίας, το οποίο περιλαμβάνει την εφαρμογή τελών συμφόρησης, την αναμόρφωση του Δακτυλίου και την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών.

Μια νέα πρόταση-σοκ για τα δεδομένα της Αθήνας κερδίζει έδαφος στα επιτελεία των συγκοινωνιολόγων και των αρμόδιων αρχών: τέλη κυκλοφορίας εντός της ημέρας, αποκλειστικά για τις ώρες αιχμής και μόνο σε συγκεκριμένους, επιβαρυμένους οδικούς άξονες. Δηλαδή ένα «χαράτσι κίνησης», όπως ήδη αποκαλείται. Η ιδέα είναι απλή αλλά ριζοσπαστική για τα ελληνικά δεδομένα: όποιος επιθυμεί να χρησιμοποιήσει δρόμους όπως η λεωφόρος Κηφισίας, η Συγγρού ή η Αλεξάνδρας κατά τις ώρες 07:00–10:00 και 16:00–19:00, θα πρέπει να καταβάλει αντίτιμο – διόδια. Ο στόχος είναι να αποθαρρυνθεί η αλόγιστη χρήση του Ι.Χ. και να αποσυμφορηθούν οι πιο «φορτωμένες» λεωφόροι, παραχωρώντας προτεραιότητα σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη μετακίνησης: εργαζόμενους, επαγγελματίες, έκτακτα περιστατικά.

Το μέτρο προσομοιάζει με συστήματα που εφαρμόζονται εδώ και χρόνια στο Λονδίνο (congestion charge) και τη Σιγκαπούρη (ERP), όπου οι οδηγοί πληρώνουν ανάλογα με την ώρα και τη ζώνη που διασχίζουν. Στην περίπτωση της Αθήνας, το ποσό που εξετάζεται κυμαίνεται από 2 έως 5 ευρώ ανά διέλευση, με απαλλαγές για ηλεκτρικά, ΑμεΑ και επαγγελματικά οχήματα πρώτης ανάγκης.

Η εφαρμογή του «ωριαίου χαρατσιού» θα γίνεται ψηφιακά, μέσω ειδικών καμερών καταγραφής κυκλοφορίας και αριθμών κυκλοφορίας. Στο παρασκήνιο, υπάρχουν ήδη συζητήσεις για πιλοτική εφαρμογή στην Κηφισίας και την Κατεχάκη από το 2026, εφόσον προχωρήσει η σχετική νομοθεσία και εξασφαλιστεί χρηματοδότηση.

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι εάν η Αθήνα είναι έτοιμη να δεχτεί μια τέτοια μορφή περιορισμού στην καθημερινή μετακίνηση. Οι συγκοινωνιολόγοι πάντως είναι σαφείς: αν δεν μειώσουμε τα Ι.Χ. στις ώρες αιχμής, η πόλη δεν θα ανασάνει ποτέ.

Αναμόρφωση του Δακτυλίου
Ο ισχύων Δακτύλιος μονά-ζυγά θεωρείται παρωχημένος και αναποτελεσματικός. Οι ειδικοί προτείνουν την αντικατάστασή του με έναν “Πράσινο Δακτύλιο”, ο οποίος θα βασίζεται σε περιβαλλοντικά και κυκλοφοριακά κριτήρια. Αυτός ο νέος Δακτύλιος θα μπορούσε να επιτρέπει την είσοδο στο κέντρο μόνο σε οχήματα που πληρούν συγκεκριμένα πρότυπα εκπομπών ή με την καταβολή αντίτιμου.

Ενίσχυση των Δημόσιων Συγκοινωνιών
Η αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών είναι κρίσιμη για την επιτυχία των παραπάνω μέτρων. Η αλήθεια είναι ότι γίνονται ουσιαστικές ενέργειες τα τελευταία 4 χρόνια, όπως η αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων του μετρό σε κάθε 3 λεπτά θα μπορούσε να εξυπηρετεί έως και 20.000 επιβάτες ανά ώρα. Η ολοκλήρωση της Γραμμής 4 του μετρό (Γαλάτσι – Γουδή) εκτιμάται ότι θα έχει αντίκτυπο ισοδύναμο με την κατασκευή τεσσάρων αστικών αρτηριών, όπως η Κηφισίας.

Υποδομές και Έργα
Προτείνονται επίσης έργα υποδομής, όπως οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά, η αναβάθμιση της λεωφόρου Βουλιαγμένης και η σύνδεση του νέου αεροδρομίου με το παλιό. Αυτά τα έργα στοχεύουν στη βελτίωση της κυκλοφορίας και της προσβασιμότητας στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής.

Η εφαρμογή αυτών των μέτρων απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια από την πολιτεία, τους φορείς συγκοινωνιών και τους πολίτες, με στόχο μια πιο βιώσιμη και αποτελεσματική αστική κινητικότητα.