Δεν πλήρωνε διόδια επί 16 χρόνια

Οδηγός υποστήριζε ότι περνούσε καθημερινά από τα διόδια χωρίς να πληρώνει επί 16 χρόνια, λέγοντας στους υπαλλήλους ότι δεν είχε χρήματα και ζητώντας «δικαίωμα διέλευσης».

Το βίντεο με τον οδηγό από την Ποντεβέδρα της Γαλικίας δημοσιεύθηκε στις 25 Μαΐου 2012 και έχει ξεπεράσει τα τρία εκατομμύρια προβολές. Τα «16 χρόνια» αφορούν όσα ισχυριζόταν ήδη τότε ο πρωταγωνιστής του, ο οποίος χρησιμοποιούσε τον αυτοκινητόδρομο AP-9, στη διαδρομή προς το Βίγο.

Τι έκανε ο οδηγός και τι ισχύει σήμερα στην Ισπανία
Ο άνδρας, ο οποίος είχε επιλέξει να διατηρήσει την ανωνυμία του, κατοικούσε στην Ποντεβέδρα και εργαζόταν στο Βίγο. Η καθημερινή μετακίνηση μέσω του αυτοκινητοδρόμου συνεπαγόταν ένα κόστος το οποίο ο ίδιος υπολόγιζε ότι θα απορροφούσε περίπου το 10% του μισθού του.

Η πρακτική που περιέγραφε ήταν συγκεκριμένη. Σταματούσε στον σταθμό, δήλωνε ότι δεν είχε χρήματα και ζητούσε να συνεχίσει. Όταν του ζητούσαν να υπογράψει σχετική δήλωση, αρνούνταν και επέμενε στο λεγόμενο «δικαίωμα διέλευσης». Τελικά, όπως καταγραφόταν στην ιστορία του, οι υπάλληλοι του επέτρεπαν να περάσει.

Ο ίδιος παρουσίαζε τη συμπεριφορά του ως διαμαρτυρία για το κόστος χρήσης του δρόμου. Υποστήριζε ότι το έργο είχε αποσβεστεί και αμφισβητούσε την παράταση της παραχώρησης. Ισχυριζόταν επίσης ότι, μέχρι τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης το 2012, η AUDASA, η εταιρεία διαχείρισης του αυτοκινητοδρόμου, δεν είχε κινηθεί εναντίον του για τις απλήρωτες διελεύσεις.

Στην παλιά καταγραφή αναφερόταν αντίτιμο 3,15 ευρώ, ενώ ο οδηγός μιλούσε για επιβάρυνση της τάξης των 0,25 ευρώ ανά χιλιόμετρο, εκφράζοντας τη δική του εκτίμηση για το κόστος. Οι αριθμοί αυτοί ανήκουν στην εποχή του βίντεο και δεν περιγράφουν τις σημερινές χρεώσεις.

Η επίκληση «δικαιώματος διέλευσης» αποτελούσε το επιχείρημα του συγκεκριμένου οδηγού. Η ισχύουσα ισπανική νομοθεσία προβλέπει ρητά την υποχρέωση πληρωμής στους αυτοκινητοδρόμους όπου επιβάλλονται διόδια. Το άρθρο 20 του νόμου περί κυκλοφορίας ορίζει αυτή την υποχρέωση, ενώ το άρθρο 75 αντιμετωπίζει τη μη καταβολή απαιτητού διοδίου ως παράβαση. Επομένως, η ιστορία δεν θεμελιώνει μια γενική δυνατότητα δωρεάν χρήσης του δρόμου με μια προφορική δήλωση στον υπάλληλο.

Στον επίσημο τιμοκατάλογο της AP-9 για το 2026, η βασική χρέωση για ελαφρύ όχημα στη διαδρομή Ποντεβέδρα–Βίγο/Puxeiros είναι 5,05 ευρώ, με ΦΠΑ, πριν από την εφαρμογή εκπτώσεων.

Παράλληλα, λειτουργεί πρόγραμμα που μειώνει ουσιαστικά την επιβάρυνση των τακτικών χρηστών. Για επιλέξιμες μετακινήσεις με ηλεκτρονικό πομποδέκτη Vía-T, η επιστροφή στην ίδια διαδρομή μέσα σε 24 ώρες παρέχεται δωρεάν. Προβλέπεται επίσης πρόσθετη έκπτωση 50% για όσους συμπληρώνουν τουλάχιστον 20 μετακινήσεις τον μήνα, με τους όρους του προγράμματος. Για τη συμπλήρωση του ορίου υπολογίζονται έως δύο μετακινήσεις ημερησίως, μία ανά κατεύθυνση.

Η AUDASA διαθέτει ακόμη διαδικασία εξόφλησης ανεξόφλητων διελεύσεων: ο οδηγός δηλώνει την πινακίδα, την ημερομηνία και την περίπου ώρα της μετακίνησης και λαμβάνει οδηγίες πληρωμής. Η δυνατότητα συνέχισης μιας διαδρομής, επομένως, δεν σημαίνει από μόνη της ότι η χρέωση διαγράφεται.

Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ στην Ελλάδα
Για τους Έλληνες οδηγούς, το ισχύον πλαίσιο είναι συγκεκριμένο. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ν. 5209/2025, απαγορεύει τη διέλευση χωρίς καταβολή διοδίων όταν αυτά οφείλονται. Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Α, η οποία επισύρει διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ. Για τη συγκεκριμένη παράβαση, αυτοτελώς, δεν προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης.

Το πρόστιμο δεν εξοφλεί το αντίτιμο της διέλευσης. Η οφειλή των διοδίων παραμένει, ενώ ο ΚΟΚ προβλέπει ότι για την καταβολή τους ευθύνονται τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και ο οδηγός του οχήματος. Στα μισθωμένα οχήματα επιχειρήσεων ενοικίασης, υπόχρεος λογίζεται ο μισθωτής που αναγράφεται στο συμβόλαιο.

Η βεβαίωση της παράβασης γίνεται από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα, τα οποία μπορούν να τη διαπιστώσουν και μέσω τεχνικών ή ηλεκτρονικών μέσων. Συνεπώς, το ότι ένας οδηγός απομακρύνθηκε από τον σταθμό χωρίς να τον σταματήσει επιτόπου αστυνομικός δεν αποκλείει τη βεβαίωσή της.

Υπάρχει, πάντως, προβλεπόμενη διαδικασία για κάποιον που φτάνει στα διόδια και αδυνατεί να πληρώσει εκείνη τη στιγμή. Χρειάζεται να ενημερώσει το προσωπικό και να ακολουθήσει τις οδηγίες του διαχειριστή για την έκδοση εντύπου αδυναμίας ή μη καταβολής. Με αυτό καταγράφεται η οφειλή, ώστε να εξοφληθεί στη συνέχεια με τους όρους που του γνωστοποιούνται.

Η Νέα Αττική Οδός, για παράδειγμα, δημοσιεύει οδηγίες τραπεζικής εξόφλησης του «Εντύπου Μη Καταβολής Τέλους Διοδίων», με τα στοιχεία που απαιτούνται για την ταυτοποίηση της πληρωμής. Ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου διαθέτει ηλεκτρονική υπηρεσία αποπληρωμής εντύπων αδυναμίας. Ο οδηγός χρειάζεται να κρατήσει το σχετικό έντυπο και το αποδεικτικό εξόφλησης και να τηρήσει την προθεσμία του συγκεκριμένου φορέα.