Τι μας κάνει ευτυχισμένους: Πώς η επιστήμη βρήκε (επιτέλους) την απάντηση
Μεγαλώνοντας στο Μέριλαντ, η Σόνια Λιουμπομίρσκι μπορούσε να δει πως η μητέρα της ήταν δυστυχισμένη. Όταν η Σόνια ήταν 9 ετών, οι γονείς της μετέφεραν την οικογένεια από τη Μόσχα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ελπίζοντας σε καλύτερες ευκαιρίες. Στην Αμερική, όμως, η μητέρα της δεν μπορούσε πια να διδάξει, όπως έκανε στη Ρωσία. Δούλευε καθαρίστρια για να στηρίξει την οικογένεια. Της έλειπε η καριέρα της, νοσταλγούσε την πατρίδα της, έκλαιγε συχνά. Ήταν δυστυχισμένη «σε κλίμακα Τολστόι». Η μικρή Σόνια το καταλάβαινε, αλλά αναρωτιόταν: ήταν οι Ρώσοι απλώς λιγότερο ευτυχισμένοι; Ήταν η μητέρα της καταδικασμένη να είναι δυστυχισμένη, όπου κι αν ζούσε; Και κυρίως: τι θα μπορούσε, αν μπορούσε, να τη βοηθήσει να νιώσει καλύτερα; Το 1985, η Λιουμπομίρσκι πήγε στο Χάρβαρντ. Παρόλο που ο επιβλέπων της ειδικευόταν στην κοινωνική ψυχολογία των χρηματιστηρίων, η Σόνια έφερνε συνεχώς την κουβέντα στην ευτυχία. Εκείνη την εποχή, η μελέτη της ευτυχίας δεν ήταν το μεγάλο επιστημονικό πεδίο που είναι σήμερα. Ένας ερευνητής, τη δεκαετία του ’60, είχε γράψει πως η θεωρία της ευτυχίας δεν είχε προοδεύσει πολύ από την εποχή του Αριστοτέλη.
Πολλοί επιστήμονες τότε πίστευαν ότι η ευτυχία είναι στην ουσία τυχαία — προϊόν γονιδίων ή συγκυριών. Κάποιοι μάλιστα υποστήριζαν ότι το να προσπαθεί κανείς να γίνει πιο ευτυχισμένος είναι τόσο μάταιο όσο να προσπαθεί να γίνει ψηλότερος. Το 1989, η Λιουμπομίρσκι μπήκε στο Στάνφορντ για μεταπτυχιακό στην κοινωνική ψυχολογία. Τότε μόλις ξεκινούσε να αναγνωρίζεται σοβαρά το πεδίο της μελέτης της ευτυχίας. Η ίδια δίσταζε: ως νέα γυναίκα επιστήμονας, ήθελε να την παίρνουν στα σοβαρά — και η ευτυχία θεωρούνταν «μαλακό» θέμα. Όμως, μετά από μια ζωηρή κουβέντα με τον επιβλέποντά της την πρώτη μέρα, αποφάσισε να αφιερωθεί στην ευτυχία.
Ξεκίνησε με μια βασική ερώτηση: γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ευτυχισμένοι από άλλους; Τα πρώτα της πειράματα έδειξαν ότι οι ευτυχισμένοι άνθρωποι αποφεύγουν τις συγκρίσεις, βλέπουν τους άλλους πιο θετικά, ικανοποιούνται με τις επιλογές τους και δεν κολλάνε στα αρνητικά. Όμως παρέμενε το ερώτημα: οδηγεί η ευτυχία σε αυτή τη στάση ζωής ή το αντίστροφο; Για να βρει απαντήσεις, σχεδίασε πειράματα. Ζήτησε από φοιτητές να κάνουν πράξεις καλοσύνης (όπως να δώσουν αίμα ή να βοηθήσουν συμφοιτητές τους) και από άλλους να γράφουν κάθε εβδομάδα πράγματα για τα οποία ένιωθαν ευγνωμοσύνη. Σε όλους αυτούς, τα επίπεδα ευτυχίας ανέβηκαν. Το αποτέλεσμα μπορεί να μην ήταν θεαματικό, αλλά η Λιουμπομίρσκι θεώρησε εντυπωσιακό ότι τόσο μικρές και απλές πράξεις μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο. Το 2005, δημοσίευσε τα ευρήματά της υποστηρίζοντας ότι η ευτυχία δεν είναι μόνο ζήτημα τύχης — μπορούμε να την επηρεάσουμε.
Ένα αιωνόβιο πείραμα και μία καθαρή απάντησηΤο 2003, ο ψυχίατρος Ρόμπερτ Γουόλντινγκερ ανέλαβε τη μακροβιότερη μελέτη ευημερίας στις ΗΠΑ, που ξεκίνησε το 1938 στο Χάρβαρντ. Αρχικά, στόχος ήταν να μελετηθούν υγιείς νέοι άντρες και να αναζητηθούν τα χαρακτηριστικά που οδηγούν σε μια καλή ζωή. Στο δείγμα περιλαμβάνονταν 268 φοιτητές, ανάμεσά τους και ο Τζον Κένεντι. Οι εθελοντές εξετάζονταν εξονυχιστικά: ψυχιατρικές συνεντεύξεις, ιατρικά τεστ, ιστορικό οικογένειας, αξιολόγηση τρόπου ζωής, σχέσεων και σκέψεων. Τη δεκαετία του ’70, προστέθηκε και μια δεύτερη ομάδα – άνδρες από φτωχά προάστια της Βοστώνης. Το 2001, ο προηγούμενος υπεύθυνος, Τζορτζ Βαϊγιάντ, δημοσίευσε μια από τις σημαντικότερες διαπιστώσεις: ένας από τους πιο ισχυρούς δείκτες ευτυχίας στη γεροντική ηλικία ήταν το πόσο ευτυχισμένος ήταν κάποιος στον γάμο του στα 50 του.
Ο Γουόλντινγκερ συνέχισε την έρευνα. Μελέτησε ζευγάρια 80 ετών και διαπίστωσε ότι όσοι είχαν ευτυχισμένο γάμο ένιωθαν πιο προστατευμένοι από την επίδραση της ασθένειας και του πόνου. Η ποσότητα και η ποιότητα των σχέσεων αποδείχθηκε καθοριστική. Το συμπέρασμα της 75χρονης μελέτης, όπως το είπε στην περίφημη TED ομιλία του: «Οι καλές σχέσεις μας κρατούν πιο ευτυχισμένους και πιο υγιείς. Τελεία». Το κοινό δεν τον γιουχάισε. Αντιθέτως, το βίντεο ξεπέρασε τα 40 εκατομμύρια προβολές.
Η ευτυχία γεννιέται στη σύνδεσηΝεότερες έρευνες επιβεβαιώνουν πως η κοινωνική επαφή είναι κλειδί. Η Τζούλια Ρόρερ, στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ, κατέληξε ότι όσοι θέτουν «κοινωνικούς στόχους» (π.χ. περισσότερο χρόνο με φίλους) κάνουν βήματα προς την ευτυχία. Άλλες μελέτες έδειξαν ότι ακόμη και τυχαίες συζητήσεις με αγνώστους βελτιώνουν τη διάθεση. Η Λιουμπομίρσκι, μετά από χρόνια ερευνών, το συνοψίζει ως εξής: «Το 95% των πραγμάτων που λειτουργούν στις παρεμβάσεις ευτυχίας, λειτουργούν γιατί ενισχύουν τη σύνδεση με άλλους». Είτε γράφεις ένα γράμμα ευγνωμοσύνης, είτε βοηθάς έναν ξένο, είτε συνομιλείς με έναν φίλο, η ευτυχία έρχεται μέσα από τη σχέση.
Ακόμη και τα social media, λέει, δεν είναι εξ ολοκλήρου επιβλαβή. Η παθητική περιήγηση μάς κάνει να συγκρίνουμε τη ζωή μας. Όμως οι αλληλεπιδράσεις, όταν υπάρχουν, είναι προτιμότερες από το τίποτα. Αν έπρεπε να δώσει μια μόνο συμβουλή για το πώς να γίνει κανείς πιο ευτυχισμένος αύριο; «Να κάνεις μια βαθύτερη συζήτηση από τη συνηθισμένη. Μίλα με κάποιον — ακόμα και με έναν άγνωστο», λέει. Η ευτυχία δεν κρύβεται μόνο στα μεγάλα: μπορεί να γεννηθεί στην αναμονή ενός ιατρείου, σε μια σύντομη κουβέντα με έναν άγνωστο στο μετρό. Σε μια καθημερινή, ανθρώπινη σύνδεση.
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ: Άσχημη εξέλιξη για το Big Brother λίγες ημέρες μετά την πρεμιέρα του
- ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΕΤΟΙΜΟΙ ΝΑ ΑΠΟΚΑΛΥΨΟΥΝ ΤΟΝ 9ο ΠΛΑΝΗΤΗ Χ ΠΟΥ ΘΑ ΦΕΡΕΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΝΑΤΡΟΠΗ
- Άγριο οικογενειακό επεισόδιο στον Βόλο – Φυγαδεύτηκε με περιπολικό νεαρή γυναίκα
- Συντάξεις: Αναδρομικά και για τις συντάξεις χηρείας [πίνακες]
- Πατέρας για τέταρτη φορά ο Γιάννης Αντετοκούνμπο - Η ανάρτηση της συζύγου του στα social media
- Τροχαίο δυστύχημα στο Χαλάνδρι - Νεκρός 45χρονος οδηγός μοτοσυκλέτας
- Κώστας Παπανικολάου: Τρελάθηκε ο Τζο Αρλάουκας με την εμφάνισή του αρχηγού του Ολυμπιακού στη Μαδρίτη
- Όταν Λαρισαία γιαγιά γίνεται viral ρωτώντας την τεχνητή νοημοσύνη πόσα χρόνια θα ζήσει
- Χιλιάδες στους δρόμους κατά του Τραμπ - Οργή σε κάθε γωνιά των ΗΠΑ
- Καρκίνος ουροδόχου κύστεως: Aρνητική πρωτιά για την Ελλάδα η συχνότητα εμφάνισης της νόσου – Ο καθηγητής Αρ. Μπάμιας στο ertnews.gr
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Attiki Press
- Τραμπ – Ουκρανία: Φεύγουν τα πρώτα όπλα
- ΗΠΑ – Ουκρανία: Προειδοποιήσεις Βανς και Ρούμπιο για το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
- Τι μας κάνει ευτυχισμένους: Πώς η επιστήμη βρήκε (επιτέλους) την απάντηση
- Μαργαρίτα Θεοδωράκη Στούντιο 4: «Πικράθηκα από την διαθήκη του πατέρα μου και αυτός είναι ο πόνος»
- Νομική Αθηνών επεισόδια: Μια “βαθιά πληγή” στον χώρο των Πανεπιστημίων
- Ρεάλ Μαδρίτης – Ολυμπιακός 84-86: Στο Final 4 του Άμπου Ντάμπι οι Πειραιώτες
- Τροχαίο Χαλάνδρι: Νεκρός 45χρονος
- Σπύρος Σέββος Κερατσίνι: Στην αποθήκη βρέθηκε κρεμασμένος ο 43χρονος
- Καιρός σήμερα Παρασκευή: Η πρόγνωση της ΕΜΥ
- Αντετοκούνμπο παιδιά: Μπαμπάς για τέταρτη φορά!
- Τελευταία Νέα Attiki Press
- Τι μας κάνει ευτυχισμένους: Πώς η επιστήμη βρήκε (επιτέλους) την απάντηση
- Φινλανδία σε Ρωσία: “Μην παίζεις με τον Τραμπ”
- Τραμπ – Ουκρανία: Φεύγουν τα πρώτα όπλα
- Ρεάλ Μαδρίτης – Ολυμπιακός 84-86: Στο Final 4 του Άμπου Ντάμπι οι Πειραιώτες
- Μαργαρίτα Θεοδωράκη Στούντιο 4: «Πικράθηκα από την διαθήκη του πατέρα μου και αυτός είναι ο πόνος»
- Αντετοκούνμπο παιδιά: Μπαμπάς για τέταρτη φορά!
- Καιρός σήμερα Παρασκευή: Η πρόγνωση της ΕΜΥ
- Σπύρος Σέββος Κερατσίνι: Στην αποθήκη βρέθηκε κρεμασμένος ο 43χρονος
- Νομική Αθηνών επεισόδια: Μια “βαθιά πληγή” στον χώρο των Πανεπιστημίων
- ΗΠΑ – Ουκρανία: Προειδοποιήσεις Βανς και Ρούμπιο για το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Πληροφορίες πως ο Μητσοτάκης θα πάει στον τελικό της Euroleague εάν προκριθούν Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός
- FT: Έτοιμη η Ευρώπη για συμφωνία με Τραμπ - Σκέψεις για επιπλέον 50 δισ. δολάρια για αγορά αμερικανικών προϊόντων
- Νικολέτα Βλαβιανού: «Έζησα να της κάνει μπούλινγκ και πήρα το μέρος της, δεν μπορούσα να μην το κάνω»
- Έκλεισε το deal ΗΠΑ - Ουκρανίας για τους φυσικούς πόρους, αλλά ο πόλεμος δεν τερματίζεται
- Συνεχίζει τις περιοδείες ο Κ. Μητσοτάκης – Τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις της Παιανίας επισκέπτεται σήμερα
- Επίθεση στη Νομική: Οι κάμερες ασφαλείας στη φαρέτρα της ΕΛΑΣ για τον εντοπισμό των δραστών
- Συμπολιτεία: Η αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε, αλλά η διοίκηση Κοσμοπούλου παραμένει στο… ρελαντί
- Κίνηση: Πρωινό μποτιλιάρισμα σε Κατεχάκη, Κηφισίας και Κηφισό
- Φουλ ερωτευμένοι Οικονομάκου και Τσερέλα – Οι νέες φωτογραφίες σε ξενοδοχείο
- Εμπορικός πόλεμος Κίνας-ΗΠΑ: Το Πεκίνο λέει πως «αποτιμά» αμερικανική πρόταση για διαπραγματεύσεις – «Πρέπει να δείξουν ειλικρίνεια»