Φορολογικές ελαφρύνσεις σε ιδιοκτήτες ακινήτων

Διπλή φοροελάφρυνση φέρνει το 2027 στους ιδιοκτήτες ακινήτων, με τη διεύρυνση όσων δικαιούνται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία τους και τη νέα κλίμακα φορολόγησης των εισοδημάτων από ενοίκια. Οι δύο παρεμβάσεις δίνουν σημαντικές ανάσες σε εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους, είτε μέσω του μηδενισμού του ΕΝΦΙΑ είτε μέσω χαμηλότερου φόρου για όσους αποκτούν εισοδήματα από ακίνητα άνω των 12.000 ευρώ.

Λιγότερο φόρο θα πληρώσουν το 2027 161.587 ιδιοκτήτες ακινήτων που εισπράττουν ενοίκια, καθώς η νέα φορολογική κλίμακα, η οποία ισχύει για τα φετινά εισοδήματα, προσθέτει έναν ενδιάμεσο συντελεστή μεταξύ των συντελεστών 15% και 35%. Μέχρι και το 2025, τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος από ακίνητα φορολογούνταν με 15% και κάθε ευρώ πάνω από αυτό το όριο περνούσε απευθείας στον συντελεστή 35%. Πλέον, για το τμήμα του εισοδήματος από 12.001 έως 24.000 ευρώ εφαρμόζεται συντελεστής 25%, περιορίζοντας αισθητά την επιβάρυνση. Τα στοιχεία των περυσινών φορολογικών δηλώσεων δείχνουν ότι περίπου 1,8 εκατομμύρια φορολογούμενοι εμφανίζουν εισοδήματα από ενοίκια που ξεπερνούν τα 8,5 δισ. ευρώ ετησίως. Οσον αφορά την κατανομή, το 71% των φορολογουμένων δηλώνει έως 5.000 ευρώ και το 16% από 5.001 έως 10.000 ευρώ, δηλαδή το 87% των ιδιοκτητών δηλώνει κάτω από 10.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα από ακίνητα, ενώ ενοίκια πάνω από 10.000 ευρώ και έως 20.000 ευρώ τον χρόνο δηλώνουν περίπου 160.000 φορολογούμενοι, δηλαδή ποσοστό λιγότερο από 10%.

Η νέα κλίμακα προβλέπει συντελεστή 15% για εισόδημα έως 12.000 ευρώ, 25% για το τμήμα από 12.001 έως 24.000 ευρώ, 35% από 24.001 έως 35.000 ευρώ και 45% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από 35.000 ευρώ.

Για παράδειγμα, για ιδιοκτήτη με ετήσιο εισόδημα από ενοίκια 15.000 ευρώ ο φόρος από 2.850 ευρώ που είναι σήμερα πέφτει στα 2.550 ευρώ, με αποτέλεσμα το όφελος να ανέρχεται σε 300 ευρώ. Για εισόδημα 20.000 ευρώ η ελάφρυνση ανέρχεται σε 800 ευρώ, καθώς ο φόρος μειώνεται από τα 4.600 ευρώ στα 3.800 ευρώ.

Η διαφορά θα φανεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, όταν θα γίνει η εκκαθάριση των εισοδημάτων από ακίνητα που αποκτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου του 2026.

Περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες ακινήτων θα πληρώσουν το 2027 μηδενικό ΕΝΦΙΑ, καθώς διευρύνεται η περίμετρος της απαλλαγής από τον φόρο με τη προσθήκη 131 μικρών οικισμών σε όλη τη χώρα με 62.000 φορολογουμένους. Το πληθυσμιακό όριο ανεβαίνει στους 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ίσχυε προηγουμένως, ενώ ειδικά στη δυτική Μακεδονία ο πήχυς τοποθετείται στους 2.200 κατοίκους. Με τη διεύρυνση του μέτρου, στην περίμετρο της απαλλαγής προστίθενται 131 οικισμοί και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες, με το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος να υπολογίζεται σε 8 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Συνολικά, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τις κύριες κατοικίες καλύπτει 12.855 οικισμούς, με ετήσιο κόστος για τον κρατικό Προϋπολογισμό 86 εκατ. ευρώ. Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και αποκλειστικά τα δικαιώματά τους επί της κύριας κατοικίας που βρίσκεται στους συγκεκριμένους οικισμούς. Για τον προσδιορισμό του πληθυσμού λαμβάνονται υπ’ όψιν τα στοιχεία της τελευταίας απογραφής.

Προϋπόθεση είναι η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας, όπως αυτή υπολογίζεται για την επιβολή του ΕΝΦΙΑ, να μην υπερβαίνει τα 400.000 ευρώ. Επομένως, ακόμη και αν ένα ακίνητο βρίσκεται σε οικισμό που πληροί το πληθυσμιακό κριτήριο, η απαλλαγή χάνεται όταν η αξία της κατοικίας ξεπερνά το συγκεκριμένο όριο. Aπαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και το 2027 θα έχουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Στη λίστα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων ακίνητα στην Περιφερειακή Ενότητα Κορινθίας που επλήγησαν από τις μεγάλες πυρκαγιές του Ιουλίου του 2018, ακίνητα στους δήμους Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Αννας και Ιστιαίας – Αιδηψού, που καταστράφηκαν από τις πυρκαγιές του 2021, ακίνητα στις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας, Τρικάλων και Καρδίτσας (Θεσσαλία), Πιερίας (κεντρική Μακεδονία), Γρεβενών και Κοζάνης (δυτική Μακεδονία) και Φθιώτιδας (Στερεά Ελλάδα), που επλήγησαν από τον σεισμό της 3ης Μαρτίου του 2021 και ακίνητα στην Κρήτη που επλήγησαν από τους σεισμούς του Ιουλίου και του Σεπτεμβρίου του 2021 και στα νησιά Σάμο, Ικαρία και Χίο, που επλήγησαν από τον σεισμό και τις πλημμύρες της 30ής Οκτωβρίου του 2020.

Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για όλη την ακίνητη περιουσία τους δικαιούνται και οι οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω, εφόσον πληρούν τα παρακάτω κριτήρια: το συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό -δηλωθέν ή τεκμαρτό- εισόδημα του φορολογικού έτους 2025 δεν υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης και για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων που κατέχουν την 1η/1/2027 δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 150 τ.μ.