Εμβυθιστική τέχνη στο Onassis Ready

Το Real.gr ξεναγήθηκε στην έκθεση “Human on the Loop” στο Onassis Ready, μια γιορτή για την τεχνολογική καινοτομία και τις νέες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης

Το Onassis ONX, το AiR αλλά και τα αρχεία του Ιδρύματος Ωνάση συγκατοικούν αρμονικά στον πρώτο όροφο του Onassis Ready, του βιομηχανικού, ατμοσφαιρικού νέου χώρου που, ως τις 24 Μαΐου, περιμένει καλλιτέχνες και κοινό

στον Ρέντη, για μια κατάδυση στις νέες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, εκεί όπου η δημιουργικότητα και η έμπνευση σμίγουν με την τεχνολογική καινοτομία.

Η έκθεση “ONX. Showcase. Athens. 2026” προσκαλεί τον επισκέπτη να βυθιστεί, χωρίς βιασύνη, στους μικρόκοσμους των 20 έργων που απλώνονται γύρω του. Να αφουγκραστεί τη σκέψη των δημιουργών, να καταδυθεί στις εικόνες, στο φως  και στο ημίφως, στα χρώματα και στους ήχους, να αφιερώσει χρόνο ώστε να πάρει μέρος στα έργα, να τα ψηλαφίσει, να συμμετάσχει στο παιχνίδι, να πάρει μια γεύση από το μέλλον.

Andreas Angelidakis, Anarchaeological Anaparastasis ©Stephie Grape

Η παρουσίαση αυτή  φέρνει σε διάλογο έργα που υπογράφουν μέλη και Fellows του ΟΝΧ, καθώς και προσκεκλημένοι καλλιτέχνες από την Ελλάδα και τον κόσμο. Παρουσιάζει συνολικά δέκα έργα από το οικοσύστημα των Onassis ONX και AiR έξι νέες αναθέσεις του προγράμματος ONX Seeds και τέσσερα σχετικά έργα της Onassis Collection, αναζητώντας το χειροποίητο και το αναλογικό σε μια βαθιά τεχνολογική εποχή. Η εμβυθιστική έκθεση στο Onassis Ready διερευνά τις τομές ανάμεσα στην τέχνη, την τεχνολογία και τις υβριδικές δημιουργικές πρακτικές. Και, κυρίως, δεν ξεχνάει στιγμή ότι στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα και για πάντα ο άνθρωπος. Όπως σημειώνει και στο επιμελητικό του σημείωμα ο Πρόδρομος Τσιαβός, Διευθυντής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας Ιδρύματος Ωνάση, “Οι επιστήμονες ζητούν κάτι που είναι γνωστό από τα Κυβερνητικά συστήματα της δεκαετίας του 1950: να μπει ένας άνθρωπος στον βρόχο (Human in The Loop), να υπάρξει δηλαδή ένας άνθρωπος κάπου, κάπως, κάποτε, για να εποπτεύει τη λειτουργία ενός αλγορίθμου, τη λήψη μιας απόφασης, την υποκατάσταση του ανθρώπινου από το τεχνολογικό.
Αλλά τι σημαίνει να μπει ένας άνθρωπος στον αλγοριθμικό βρόχο; Μπορείς να είσαι μέρος ενός αλγοριθμικού συστήματος χωρίς να καταναλωθείς από την πανίσχυρη λογική του; Είσαι τελικά εσύ που θα ελέγξεις τη μηχανή ή θα συμβεί το αντίθετο;”.

Yorgos Papafigos, Atmospheric Pulse The Shared Breath ©Stephie Grape

Τι είναι το Onassis ONX και το AIR

Το  Air είναι το  πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας και έρευνας του Ιδρύματος Ωνάση. Άνοιξε τις πόρτες του το 2019 και από τότε έχει υποστηρίξει περισσότερους από 250 δημιουργούς από όλο τον κόσμο και από όλα τα πεδία.

Ο επιμελητής της έκθεσης Πρόδρομος Τσιαβός μάς ξεναγεί στο σκεπτικό του ΟΝΧ και του “Showcase. Athens. 2026”: “Ενώ όταν ξεκινήσαμε με το ΟΝΧ, το 2020, δίναμε έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη, στην πορεία θελήσαμε να επεκταθούμε σε περισσότερες τεχνολογίες, να διερευνήσουμε πώς  μπορείς να δημιουργήσεις εμβύθιση με απλές υλικές τεχνολογίες. Αυτό μας οδήγησε σε μεγαλύτερη γκάμα συνεργασιών, με οργανισμούς στη Νέα Υόρκη και στον υπόλοιπο κόσμο και στο να δείξουμε και το στούντιό μας την Αθήνα. Κάποιους από τους καλλιτέχνες του ΟΝΧ, που παρουσιάζουν δουλειά στην τωρινή μας έκθεση στο Onassis Ready, τους έχετε δει στα PLASMATA στα Γιάννενα και στο Πεδίο του Άρεως”.

Andrew Thomas Huang, The Deer of Nine Colors PHOTO Μαρίνα Τσικλητήρα

Όπως μας λέει στη συνέχεια ο Πρόδρομος Τσιαβός, οι δράσεις του ΟΝΧ, σε συνεργασία και με το AiR, έχουν αναπτύξει έναν πιο διεθνή, πιο εξωστρεφή χαρακτήρα. “Αφού παρέχουμε την υποδομή και την υποστήριξη στους καλλιτέχνες μας, ώστε να δουλέψουν, ξεκινούν ένα ταξίδι, με πρώτη στάση συνήθως ένα φεστιβάλ. Κάθε μήνα έχουμε έναν ή δύο σε κάποιο φεστιβάλ στον κόσμο και στα πέντε χρόνια λειτουργία μας έχουμε αποσπάσει 17 βραβεία. Η συνεργασία μας με το AiR είναι πολύ σημαντική. Ποια βήματα ακολουθούμε; Πρώτα εντοπίζουμε το ταλέντο. Μετά περνάμε στην ανάπτυξη, παρέχουμε, δηλαδή, τεχνική υποδομή (η οποία συχνά δεν είναι καθόλου αυτονόητη για έναν καλλιτέχνη που ξεκινάει) αλλά και στην επιχειρηματική υποστήριξη- γιατί ακόμα και αν ο καλλιτέχνης δημιουργεί τελείως ανιδιοτελώς, το έργο του πρέπει κάπου να φτάσει, σε κάποιο κοινό, σε κάποια αγορά, σε κάποια συλλογή. Δίνουμε τέσσερεις ευκαιρίες να παρουσιάσει κανείς το έργο του, μία στην Αθήνα και τρεις στη Νέα Υόρκη”.

Gregor Kuschmirz, Cutlery Rain Maker ©Stephie Grape

Τι σημαίνει “εμβύθιση”; “Είναι η κατασκευή ενός κόσμου που θα σε ρουφήξει”, εξηγεί ο Πρόδρομος. “Το “ONX. Showcase. Athens. 2026” απευθύνεται στο γενικό κοινό, αλλά δίνει και μεγάλη έμφαση στο να φέρουμε και ανθρώπους από όλο τον κόσμο, από γκαλερί, οργανισμούς, φεστιβάλ κλπ, ώστε να δουν τα έργα και να τους δώσουν ζωή και μετά το τέλος της έκθεσης.“Σκοπός του ONX είναι να επαναπροσδορίσουμε τι θα πει “εμβυθιστική τέχνη” ως κάτι που διαρκώς επεκτείνεται και δεν μπορεί να μείνει αποκλεισμένο στην τεχνολογία. Για μας στο κέντρο βρίσκεται πάντα ο δημιουργός”.

Dionysios, ALTAR1 ©Stephie Grape

Info: Η έκθεση “ONX. Showcase. Athens. 2026” στο Onassis Ready (Στρατή Τσίρκα 2, Ρέντης) πλαισιώνεται από performance και masterclass. Πληροφορίες στο www.onassis.org/el/whats-on/onx-showcase-athens-2026